Άλα, άνοιξε κι' άλλο Μπουκάλα...

Ένα άρθρο σημερινό στήν Καθημερινή (το κύριο απόσπασμα εδώ) τού ταχέως ανερχομένου δημοσιοπολιτικοφιλοσόφου Παντελή Μπουκάλα.

Ο Βηλαράς ξεχωρίζει δυό γλώσσες, τήν Γραικική καί Ελληνική. Ωραίο ε; Τι μαρτυρούν καμμιά φορά οι λέξεις... Η Ελληνική δεν σώζεται γράφει.

Η Γραικική είναι θυγατέρα της Ελληνικής, αλλά γλώσσα άλλη, αυτόνομη, αυτό το γράφει καθαρά. Η Γραικική, η γλώσσα δηλαδή τού λαού, αποτυπωμένη στα δημοτικά μας τραγούδια, στα παραμύθια, στις προφορικές παραδόσεις, είναι κατα τόν Διαφωτιστή μας - ώ φώς άπλετο επί της κεφαλής μας - λειψή, στα σπάργανα, πού πρέπει πρώτα να τήν στολίσουν τα έτη της χρήσεως.

Γιατί, μήτε η Γραικική είναι η γλώσσα η λαλουμένη - παρά κι αυτή μία κατασκευή, αυτή κι αν είναι!, του δυτικού φωταδιστικού αγροτουριστικού ρομαντισμού. Ετσι βρεθήκανε δύο γάϊδαροι σε ξένο αχερώνα. Καί συνεχίζουν - βλέπε Χρηστίδη, Μαρωνίτη και οι άλλοι. Η γλώσσα μία, συνέχεια κι εξέλιξι, αλλαγή εντός, πού να το φανταστούν...Και η συζήτησι περί γλώσσας, συζήτησι περί Ελλήνων είναι με φερετζέ.
Γραικοί ομιλούν την γραικική κι Ελληνες μιλούσαν την Ελληνική, ξηγημένα πράγματα.

Ο δε Μπουκάλας συνεχίζει την παρεξήγησι. Αρκεί η νέα ελληνική γράφει γιά να εκφράσουμε τα πάντα ―κι εννοεί τα πάντα όσα χρειαζόμεθα ως ωραίοι νεοταξικευρωπαίοι. Λες κι αυτό μας νοιάζει - οι παρεξηγήσεις των γαϊδάρων.

Oι ποιητές, η ελληνική γλώσσα και οι δοξασίες

Tου Παντελή Mπουκάλα

Στις 11 Mαΐου του 1812 ο Iωάννης Bηλαράς, ο ποιητής, πέμπει επιστολή στον Aθανάσιο Ψαλίδα, τον ευρυμαθέστατο λόγιο που συγκαταλέγεται στους κορυφαίους του νεοελληνικού Διαφωτισμού. O Bηλαράς εκθέτει στο γράμμα του τις απόψεις του για τη νεοελληνική γλώσσα, τη «Γραικική», και για το γλωσσικό εν γένει (απόψεις που τα ίχνη τους αναγνωρίζονται αμέσως στον θαυμαστό «Διάλογο» του Διονύσιου Σολωμού που γράφτηκε δώδεκα χρόνια αργότερα):

«Oσοι λεν πως η Eλληνική γλώσσα είχε όλες τες χάρες οπού μπορούν να στολίσουν μια γλώσσα καλλιεργημένη, λεν την αλήθεια. Γιατί μ' όλον οπού αυτή δε σώζεται πλεια παρά καθώς μια εκατοχρονίτισσα γριά ζαρωμένη κι άδεια απ' όλες τες χάρες και θέλγητρα, οπού την εστόλιζαν νια, μένουν όμως ακόμα σημάδια για να συμπεράνη κανείς τι πλάσμα εστάθη. Mα όσοι φλυαρούν πως η Γραικική γλώσσα όσο σιμώνει σ' την Eλληνική, τόσο καλύτερη γίνεται, μου φαίνεται το ίδιο σαν να επιμελιώνταν μια νια φυσικά όμορφη και χαριτωμένη να διορθώνη και να σιάζη το πρόσωπό της σαν της γριάς για να μοιάση σ' την όμορφιά οπού είχε εκείνη σ' τα νιάτα της και πλειο δεν την έχει. Στοχασμός παράξενος και άξιος για τα μυαλά των γραμματισμένων! H γλώσσα μας είναι φυσικά όμορφη γιατί είναι θυγατέρα εκεινής, οπού απόχτησε αγαπητικούς όλα τα φωτισμένα έθνη της Eυρώπης, μα είναι ακόμα σ' τα σπάργανα, δεν μπορεί να δείξη για τώρα ούτε το ανάστημα, ούτε τες χάρες ή τα χρώματα, οπού θα την στολίσουν αφού φτάση σε νόμιμην ηλικία. Aς γνοιαστούμε λοιπόν να την αναθρέψωμε με όλες τες δύναμές μας και χωρίς να της λείψη τίποτες απ' όσα της κάνουν χρεία ν' αυξήση. Aς αγρυπνούμε όμως σ' τα κινήματα και πανουργίες των Mακαρονιστάδων, γιατί δεν έχουν άλλο σ' το νου τους, από φτόνο τους, παρά να την πνίξουν με τα πολλά συγγράμματα και μεταγλώττισές τους. Mα περσότερο απ' όλα ας τη φυλάξωμε από το θανατηφόρο φαρμάκι του ύφου τους. [...] Ως τόσο μου φαίνεται πως αν η θυγατέρα δανειστή φόρεμα ή άλλο στολίδι από τη μητέρα της, ούτε εντροπή είναι, ούτε ασυνήθιστο πράμα, μα στοχάζομαι και πρέπιο κι αναγκαίο το φόρεμα αυτό να το δοκιμάση πρώτα αν της έρχεται καλά κ' έτζι να το φορέση και να βγη σ' τον κόσμο. [...] Tώρα αν η γλώσσα μας δανειστή από τη μάννα της την Eλληνική όσες λέξεις δεν έχει και της χρειάζονται, ούτε κατηγορούμενο είναι, ούτε ντροπερό πράμα. Πρέπει όμως, μας φαίνεται, όσες λέξεις δανειζόμαστε από την Eλληνική να τις τορνεύωμε και να τες σιάζωμε κατά τον ιδιωτισμό τής γλώσσας μας. [...] H γλώσσα μας είναι πλουσιώτατη, φτάνει να θελήσωμε να γνωρίσωμε τα πλούτη της.»

O Bηλαράς λοιπόν, όπως κι ο Σολωμός, εμπιστεύεται απολύτως τη νέα ελληνική γλώσσα, τη γλώσσα που μιλιέται, παρότι βρίσκεται «στα σπάργανα». Kι αφού ο λόγος για τον Σολωμό ανεβαίνει αυτόματα στη μνήμη η δίκην ερωτήματος διαβεβαίωσή του «μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;» Tη φράση αυτή, που απαντά στο «Διάλογο», τη χρησιμοποιούμε συχνότατα, τόσο συχνά όσο και την εντελώς διαφορετικής λογικής διαβεβαίωση του Oδυσσέα Eλύτη, στο «Aξιον Eστί», «τη γλώσσα μού έδωσαν ελληνική», μια διαβεβαίωση που, όποιο κι αν ήταν το κίνητρο ή η σκόπευσή της, κατέληξε να χρησιμοποιείται κάπως δημαγωγικά σαν ύλη για το σχηματισμό μιας αυτοεξιδανικευτικής μυθοπλασίας, που αφορά τη γλώσσα και το γένος. Φοβάμαι ότι η συγκεκριμένη σολωμική ρήση έχει υποστεί την ίδια εθνικώς ορθή και εντέλει συρρικνωτική χρήση που έχει υποστεί και μια άλλη περίφημη φράση του ποιητή, επίσης γνωμικής αίγλης, το «κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Eλλάδα και θα νιώσεις κάθε είδους μεγαλείο». Oταν λοιπόν θυμίζουμε αυτήν την περί Eλλάδος φράση, προκρίνουμε έναν δοξαστικό τόνο και για να τον υπηρετήσουμε απαλείφουμε, οπισθόβουλα ή από λειψή γνώση ή από μεροληπτική μνήμη, μια κρισιμότατη παρένθεση που υπάρχει στο αυθεντικό σολωμικό κείμενο και χάρη στην οποία ο Σολωμός φανερώνεται μάλλον οικουμενικός παρά εθνικός. «Kλείσε μέσα στην ψυχή σου την Eλλάδα (ή ό,τι άλλο) και θα νιώσεις κάθε είδους μεγαλείο», λέει ο ποιητής, «o altra cosa» στα ιταλικά, αλλά αυτό το «ό,τι άλλο» αποσιωπάται. Aποσιωπάται επίσης η συνέχεια του «μήγαρις...», κι είναι σαν να χωρίζουμε βιαίως βρέφη σιαμαία. Θυμίζω την πλήρη, σχεδόν πολεμική σκέψη:«Mήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα; Eκείνη [η ελευθερία] άρχισε να πατή τα κεφάλια τα τούρκικα, τούτη [η γλώσσα] θέλει πατήση ογλήγορα τα σοφολογιωτατίστικα, και έπειτα αγκαλιασμένες και οι δύο θέλει προχωρήσουν εις το δρόμο της δόξας, χωρίς ποτέ να γυρίσουν οπίσω, αν κανένας Σοφολογιώτατος κρώζη ή κανένας Tούρκος βαβίζη· γιατί για με είναι όμοιοι και οι δύο».

Σήμερα, που η γλώσσα μας δεν είναι βέβαια «στα σπάργανα», αφού έχουν περάσει χρόνια και χρόνια γραπτής και προφορικής άσκησής της και πλέον απελευθερώθηκε από τον κάποιο δογματισμό τής ηρωικής εποχής του δημοτικιστικού κινήματος, την εμπιστευόμαστε άραγε όσο της πρέπει; Eχουμε αποδεχτεί δηλαδή ότι η δημοτική, «η ζωντανή μας γλώσσα, η κοινή, η εθνική», όπως τη χαρακτήριζε ο Παλαμάς, είναι μια αρτιότατη μέθοδος ανάγνωσης και οικείωσης του κόσμου, ένα πληρέστατο όργανο διερμηνείας των αισθημάτων και των στοχασμών μας, ή εξακολουθούμε να πρεσβεύουμε ότι είναι ένα ατελές και αδύναμο εγγόνι τής αρχαίας; Oχι. Aκόμη και σήμερα υπάρχουν «σοφολογιότατοι», αιχμάλωτοι της νοσταλγίας για κάποιο καθαρεύον φάντασμα, που δεν δυσκολεύονται να απαξιώσουν τη δημοτική, να παραγράψουν τους αμέτρητους ποιητές της, τόσο τους λόγιους όσο και τους συλλογικούς γιατί κανένας «χρήστης τής γλώσσας» δεν είναι απλός χρήστης της· είναι και συνδημιουργός της. O γλωσσικός εμφύλιος δεν έπαψε ποτέ, είμαστε άλλωστε η μοναδική χώρα που μέτρησε νεκρούς σ' αυτόν τον πόλεμο, αν θυμηθούμε τα Eυαγγελιακά και τα Oρεστειακά των αρχών του εικοστού αιώνα.

Oποια μορφή κι αν προσλαμβάνει πάντως η διηνεκής γλωσσική έριδα, διακρίνονται αρκετά εύκολα τα ίδια πυρηνικά στοιχεία, οι ίδιες δοξασίες, οι ίδιοι μύθοι. Kαι σε όλες τις εκδοχές τής διένεξης ακούγεται και ξανακούγεται το δόγμα πως η καθαρεύουσα είναι ο ευγενής διάδοχος της αρχαίας, η δε δημοτική είναι ένα νόθο που κουτσοπορεύεται με δεκανίκια, κι αυτά δανεικά.

«Σήμερα, που η γλώσσα μας δεν είναι βέβαια «στα σπάργανα», αφού έχουν περάσει χρόνια και χρόνια γραπτής και προφορικής άσκησής της..»

Ωστε ήταν στα σπάργανα Μπουκάλα, και τώρα, μετά από χρόνια άσκησις προφορικής και γραπτής από σένα και τούς όμοιους μέ σένα, μεγάλωσε και στολίστηκε. Πάρε Μπουκάλα δυό τρία δείγματα εκείνης της γλώσσας πού ταν στα σπάργανα....

« Είτανε μια φορά μια γριά, κ΄ είχε κάτι κατσικάκια. Ο Μάρτης τότες είχε εικοσιοχτώ ημέρες κι ο Φλεβάρης τριανταμία. Ήρθε εκείνη την εποχή ο Μάρτης κ΄ έπερασε χωρίς να κάμει χειμώνα και η γριά από τη χαρά της, που βγήκανε πέρα καλά τα κατσικάκια της, εγελάστη και είπε ¨Στην πομπή σου, γέρο Μάρτη, τ΄ αρνοκάτσικακια μου καλά τα πέρασα¨.

Καθώς τ΄ άκουσεν αυτά τα λόγια, ο γέρο Μάρτης εθύμωσε, και στη στιγμή δανείζεται τρεις ημέρες από το Φλεβάρη το γείτονά του, και αρχίζει ένα σορόκο, π' έκαμε τη γριά να χωθεί αποκάτου από ένα κακκάβι και να φωνάζει ¨Κάτσι, κάτσι,κάτσι!¨ γιατί έλεγε οτ΄ εχόρευαν τα κατσικάκια απάνου στο κακκάβι. Τα κατσικάκια της γριάς εψόφησαν από το σορόκο. Κι απ΄ τότε ο Μάρτης τριανταμία ημέρα και ο Φλεβάρης εικοσιοχτώ.

Ενεκα γι΄ αυτό πώπαθε εκείνη η γριά, τοις τρεις ύστεραις ημέρες του Μάρτη τοις λένε ημέρες των γριών. Και ονοματίζουνε κάθε μία από ταύταις και με τ΄ όνομα μιανής από τοις ηλικιωμένες γριαίς του χωριού, και αν τύχει καλή η ημέρα λεν πως και η γριά είναι καλή, και αν γίνει κακοκαιρία λεν πως από την κακία της έγινε.»

= = =

Κόκκιν' αχείλι φίλησα κι έβαψε το δικό μου
Και στο μαντήλι το `συρα κι έβαψε το μαντήλι
Και στο ποτάμι το `πλυνα κι έβαψε το ποτάμι
Κι έβαψ' η άκρη του γιαλού κι η μέση του πελάγου
Κατέβη ο αϊτός να πιει νερό κι έβαψαν τα φτερά του
Κι έβαψ' ο ήλιος ο μισός και το φεγγάρι ακέριο

= = =

Να `χεν η γης πατήματα κι ο ουρανός κερκέλια
Να πάθιουν τα πατήματα, να `πιανα τα κερκέλια
Ν' ανέβαινα στον ουρανό, να διπλωθώ να κάτσω
Να δώσω σείσμα τ' ουρανού, να βγάλει μαύρα νέφη
Να βρέξει χιόνι και νερό κι ατίμητο χρυσάφι
Το χιόνι να ρίξει στα βουνά και το νερό στους κάμπους
Στην πόρτα της πολυαγαπώς τ' ατίμητο χρυσάφι

= = =

Καθημερνέ μου λογισμέ και νυκτική μου ελπίδα
Να μ' είχε πάρει ο θάνατος την ώρα που σε είδα

= = =

Εβγάτε αγόρια στο χορό, κοράσια στα τραγούδια
Πέστε και τραγουδήσετε πώς πιάνεται η αγάπη
-Από τα μάτια πιάνεται, στα χείλια κατεβαίνει
Κι από τα χείλια στην καρδιά ριζώνει και δε βγαίνει

= = =

Οποιος θέλει Σολωμό κι Ελύτη, ορίστε, κανείς δεν τόν εμποδίζει. Ωραίοι είναι, να χη κανείς πρέπει κατι αλαφρό να διαβάζη στό ΜΕΤΡΟ. Εγώ μ αυτά.

Ορίστε πότε ενδιαφέρθηκαν οι αγροτοτουρίστες καλβινομασώνοι για τα αριστουργήματα των Ελλήνων ―γιά να τα ξεχάσουν αμέσως μετά:

Τα Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια του C.Fauriel είναι η πρώτη συλλογή του είδους, και τυπώθηκαν σε δύο τόμους το 1824-1825 στο Παρίσι. Δημιούργησαν αμέσως τεράστια αίσθηση:το κλίμα ήταν άλλωστε ευνοϊκό για καθεττί ελληνικό ή λαϊκό. Η συλλογή μεταφράστηκε αμέσως στα γερμανικά (δύο φορές), στα αγγλικά και τα ρωσικά. Εκτός από την ποιότητα των τραγουδιών εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα τα συνοδευτικά σχόλια και ο εισαγωγικός λόγος του Φοριέλ, μια από τις καλύτερες ως σήμερα μελέτες, γραμμένη με θερμό φιλελληνικό συναίσθημα, γνώση και σύνεση. Η φιλολογική κατάρτιση του Φοριέλ ήταν από τις ισχυρότερες της εποχής του, αργότερα έγινε και ο πρώτος καθηγητής της συγκριτικής φιλολογίας στη Σορβόνη. Στην Ελλάδα το έργο άργησε να εκτιμηθεί:κυκλοφόρησε μόλις το 1956 σε ελληνική μετάφραση.

***

Ο Μπουκάλας σήμερα, στό καθιερωμένο άρθρο του κατά Χριστοδούλου ―δηλαδή με αφορμή τόν Χριστόδουλο κατα Ελλήνων― ειχε το θράσος, επί πληρωμή βεβαίως, να κατηγορήση τόν Αρχιεπίσκοπο Ελλάδος - έως Α Κενταύρου - για αγραμματοσύνη, στα θεολογικά μάλιστα.

Γράφει λοιπόν το παιδί με το νεοτάξ στυλό:

Ο Χριστόδουλας έψαλλε «αι γενεαί αι πάσαι» γράφει, ενώ τό σωστό είναι ―κατα Μπουκάλα― «αι γενεαί νυν πάσαι». Εκανε λέει αυτό το λάθος τρείς φορές, όσες οι φορές του ύμνου.

Πρώτη Μπουκάλα. Τι φοβερό, να ναι μεγάλη Παρασκευή κι εσύ να κάθεσαι εκεί ―εργαζόμενος με το κομμάτι― κι αντί εις κοινωνία και μετοχή με το πλήθος των κεριοφόρων, να μετράς λάθη! Τί Κόλασι κι αυτή!

Δεύτερη Μπουκάλα: προφανώς άνοιξε μιά σύνοψι, είδε τό «αι γενεαί νυν πάσαι», κι ένοιωσε σα να πιασε λαβράκι με άμφια. Το οποίο είναι ανώτερο από το παρδαλό κατσίκι κατα τα φαινόμενα, διότι ως πανδήμως γνωστό εις Ορθοδόξους απανταχού του από δώθε Γαλαξία, είναι δύσκολο να βρης δυό εγκώμια ταμάμ, υπάρχουν παραλλαγές, ελαφρού τύπου, όπως η παρούσα, παραλλαγές που καθιερώνει η παράδοσι και πολλές φορές ο τόπος ―ακόμα και η προφορά ή η ανάγκη. Εφ’ όσον δεν αλλάζει δι όλου τό νόημα.

Στην δική μου Σύνοψι γράφει «αι γενεαί αι πάσαι», το λάθος πού κατά Μπουκάλα (όπως γράφει ιδρωμένος, με χέρια τρεμάμενα από τήν έξαψι ―ναί, εγώ, ο Μπουκάλας θα γκρεμίσω από τόν θρόνο τον θεολογικοφιλολογικό τον Χριστόδουλο―), το κάνουν πάρα πολλοί παπάδες λέει. Κι ούτε αυτό αρκούσε να ψυλιαστή: ρε, μπας και λέω βλακείες;!

Δεν φτάνει αυτό. Ενώ δεν ξέρει τίποτα περί ορθοδοξίας - ενώ εμείς όσο νά ναι μιά ζωή μέσα στ αποκέρια και τις κολυμβήθρες ―καντηλανάφτες γάρ― εκφέρει και απίθανες θεολογικές κοτσάνες του τύπου: παρα τα λάθη του, τόν συγχωρούμε τόν Χριστόδουλο αν καί ως κοσμικοί εμείς δεν έχουμε δικαίωμα συγχωρήσεως!!!!

Να τα βράσω τα διπλώματά τους. Αυτοί οι άνθρωποι, απόμακροι, ανθέλληνες, αντιλαϊκοί, που ο βασιλικός δίπλα στα πόδια τους φυλλοροεί και σβύνει και το θυμάρι βγάζει φτερά και φεύγει μακριά, ανελλήνιστοι εντελώς κι έχουν το θράσος να γράφουν άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά μ' ότι μπούρδα τους κατέβει.

Πάει ο Μπουκάλας, αρκετά.

Α. Φαρμάκης

Επαν-επίκαιρο

http://www.opengov.gr/ypes/?p=325

Διατύπωσε το «διαφορετικό», στην αντιρατσιστική σημαία που ύψωσε η Θεσσαλονίκη ο Παναγιώτης Ψωμιάδης και ξεσήκωσε θύελλα εναντίον του από το νομαρχιακό συμβούλιο αλλά και την πανεπιστημιακή κοινότητα. Μίλησε για «τον Ελληνα που γεννιέται και δεν γίνεται» για να ακούσει στο νομαρχιακό συμβούλιο ότι οι απόψεις αυτές «είναι εθνικιστικές, ρατσιστικές και ξενοφοβικές» κι επομένως καταγγέλλονται. «Ελληνες είναι οι μετέχοντες στην ελληνική παιδεία», είπε ο καθηγητής Νομικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Νίκος Παρασκευόπουλος.

Ελευθεροτυπία, 2003

Είναι ενδιαφέρουσα η δήλωσι του Ψωμιάδη τήν οποία ακολούθησε ο προπαγανδιστικός ορυμαγδός των ημερών. Είναι δε δήλωσι ανθρωπιάς σε αντίθεσι μέ τίς επικίνδυνες καί απάνθρωπες δηλώσεις τών αντιπάλων του. («Είπε ο Ισοκράτης» κλπ. Πάντως αν γνώριζε τα σημερινά σχολεία θά κοβε τό χέρι του ο Ισοκράτης.)

Η τεχνολογία κατασκευάζει έναν άλλο κόσμο. Φυτά πού δέν αγγίζουν τα ζιζάνια, άνθρωποι πού μένουν ως τά βαθιά γεράματα νέοι, ζώα που παράγουν φάρμακα καί ανθρώπινα μοσχεύματα. Σήμερα - τό αύριο θα είναι ακόμα πιό θαυμαστό. Αυτή είναι η σύγχρονη τεχνολογία, αυτή είναι η παιδεία πού πρέπει να ακολουθήσουμε, αυτό είναι τό περιεχόμενο των σύγχρονων σχολείων. Αυτό είναι το αληθινά σύγχρονο περιεχόμενο της αρχαίας δήλωσις του Ισοκράτη καί μ αυτό τό περιεχόμενο τόν επαναλαμβάνουν οι Κωσταντόπουλοι και οι λοιποί νεοταξίτες. Η Μονσάντο είναι τό σχολείο μας.

Καί παρακάτω: οι μάζες είναι αδιαμόρφωτες, τίς αποτελούν άμορφοι σβώλοι ανθρώπων στούς οποίους δίνουν μορφή οι ιδέες μιάς μειονότητας φωτισμένων που καθοδηγούν τόν κόσμο, η τηλεόρασι, η οικονομία, η πολιτική, η διαφήμησι, η προπαγάνδα, η μόδα. Δεν είσαι τίποτα πρίν σε αναλάβει η σημερινή "παιδεία". Δεν είναι τά σώματα που φοράνε τα ρούχα του Αρμάνι, είναι τα ρούχα που πλάθουν τα σώματα, και η μάρκα στήν ούγια η ψυχή τους. Δεν γεννιέσαι, λένε. Γίνεσαι. Σε κάνουν δηλαδή.

Αντίθετα, η δήλωσι του Ψωμιάδη είναι δήλωσι ανθρωπιάς. Επαναλαμβάνει ―δεν έχει σημασία αν τό γνωρίζει― τόν αρχαίο μύθο της Αθηνας. Γεννήθηκε ολόκληρη, μέ τόν χιτώνα, τήν πανοπλία καί τό δόρυ της από τό γκαστρωμένο κεφάλι του Δία. Ολόκληρη σημαίνει ελεύθερη καί σε επαφή μέ τόν θεό της. Αν ισχύει η δήλωσι Ψωμιάδη, ο σύγχρονος κόσμος, ο κόσμος της μετοχής στήν σύγχρονη "παιδεία" τόν οποίο επικαλούνται οι νεοταξίτες αντίπαλοί του, μένει άχρηστος, η τεχνολογία μία άνευ σημασίας ύβρις καί η μόδα μία νεκρή μίμησι της αληθινής δημιουργίας.



Και η λεπτομέρεια της δηλώσεως ως προς την ουσία της.

Γεννιέσαι Αβορίγινος δεν γίνεσαι.

Αυτό πώς ακούγεται; Δεν είναι πιά τόσο τρομερό... Εντάξει γίνεσαι Αβορίγινος με κόπο, εξ υιοθεσίας, αλλά και πάλι όχι εντελώς. Τώρα όμως, τουλάχιστον αντιλαμβανόμαστε πιό καλά τις έννοιες - γεννήθηκα και έγινα - που ενώ τις συγχέουμε εμείς, δεν τις συγχέουν φαίνεται οι απλοί νομάρχες.

Η νεοτάξ επιμένει στο γίνεσαι - μάλιστα με την βία που εξέφρασε. Δεν γεννιέσαι παρά ως τίποτα, μηδέν, κενό, γίνεσαι κατόπιν, σαν άδειος σκληρός δίσκος που είναι έτοιμος να τον γεμίση το σύστημα. Γεννιέσαι Ελληνας; Ασφαλώς. Συμφωνούμε με το μισό τουλάχιστον;



“Γεννιέσαι έλληνας δεν γίνεσαι”. Βέβαια, δεν είναι τόσο εύκολο. Αυτή η μικρή φράσι έχει βάθος.

Γεννιέσαι Ελλην - Κινέζος, Ινδός κλπ. Σημαίνει ότι υπάρχει φυλετική κληρονομικότητα. Αυτό είναι γεγονός. Γεννιέσαι Ελλην σημαίνει - ο άνθρωπος βρίσκεται σε αλληλεπίδρασι με το περιβάλλον του - το υλικό και το πνευματικό. Αν πάψουμε μιά στιγμή μέσα μας τους κοινότοπους ορισμούς που μας εμφυτεύουν οι εξουσίες, θα το καταλάβουμε. Είναι σήμερα αυτό από τα πιό δύσκολα. Ο Χριστιανισμός το αντιμετώπισε ήδη από τους πρώτους αιώνες.

Ο Χριστός δεν έγινε Χριστός -γεννήθηκε. Γεννήθηκε Εβραίος. Αν ερχόταν σήμερα θα ήταν Παλαιστίνιος, Αλβανός, Ιρακινός -πάντως όχι τίποτα, όχι άνθρωπος χωρίς ιστορία, φυλετικό προκαθορισμό, υλικό και πνευματικό τοπίο, χρόνο παρελθόντα, παρόντα και μέλλοντα.

Γίνεσαι -είναι υπόθεσι υιοθεσίας. Ασφαλώς γίνεσαι. Προϋπόθεσι είναι όμως η ύπαρξι εκείνου που γεννήθηκε - χωρίς αυτόν ή αυτούς δεν γίνεσαι τίποτα.

Και συνεχίζοντας το παράδειγμα: γίνεσαι Χριστός. Αν το αρνηθής, αρνείσαι στην πραγματικότητα όλο το σχέδιο - καθ όσον εμείς όλοι, το γένος των ανθρώπων, δεν είμαστε, αλλά θα γίνουμε Θεοί.

Να το πω λαϊκότερα; Στον Παράδεισο θα συνεχίσουμε να είμαστε Ελληνες, Κινέζοι, Ινδοί, ψηλοί ή κοντοί, ξανθοί ή μελαχρινοί, καμπούρηδες και λαμπάδες. Οταν αναστήθηκε ο Χριστός κανείς δεν τον αναγνώρισε τόσο είχε αλλάξει, αλλά τα σημάδια των καρφιών στα χέρια του έμειναν, να τ αγγίξη ο Θωμάς. Αρνούμεθα τις δυτικές μεταφυσικές. Ο κόσμος υπάρχει ως όλον - κι ο χρόνος είναι μέγεθος του ανθρώπου.

Γεννιέσαι Ελλην, Κινέζος, Αλβανός καί γίνεσαι Ελλην, Κινέζος, Θεός.

Η Νέα Τάξι λέει: δεν γεννιέσαι τίποτα, γίνεσαι τα πάντα. Αυτό εννοούν οι κριτικοί του νομάρχη. Η εξατομίκευσι του κενού και της απουσίας. Η κυρίαρχη θέσι, ο πυρήνας της νεοτάξ.

Ο Νομάρχης είπε: Γεννιέσαι Χριστός, δεν γίνεσαι. Αρχαία αίρεσι, την αντιμετώπισε επιτυχώς ο Μέγας Κωνσταντίνος στην Α Οικουμενική σύνοδο. Αρχαία αίρεσι, ανορθόδοξι θρησκευτικώς και επικίνδυνη εθνικώς, πάντως ανθελληνική.

Νεστοριανοί και Αριανοί μεταμφιεσμένοι σε νέες περιπέτειες.

Α. Φαρμάκης

Ο πρίγκιπας και ο φτωχός

Λέγεται George Hussein Onyango Obama, μένει στην Κένυα, δουλεύει και ζει με μισθό 1 δολάριο την ημέρα (δηλαδή λιγότερο από ένα ευρώ) και είναι ο αδελφός του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Barack Obama.

Ο George έχει τον ίδιο πατέρα με τον Obama, ο οποίος αναγνωρίζει και επίσημα ότι είναι αδελφός του. Παρ' όλα αυτά όμως, δεν ήταν καλεσμένος στην ορκωμοσία του νέου πλανητάρχη. Μάλλον θα... ξέχασε να τον καλέσει.

Ο πατέρας του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Barack Obama Senior, απέκτησε τον George με την τέταρτή του γυναίκα. Στη φωτογραφία, τον βλέπετε να στέκεται έξω από το... σπίτι του, σε μία από τις πιο φτωχές γειτονιές της Κένυας, έξω από την πρωτεύουσα Ναϊρόμπι.

Το «σπίτι» του George έχει μέγεθος 2x3 μέτρα και είναι διακοσμημένο με αφίσες ποδοσφαίρου των ιταλικών ομάδων AC Milan και Inter, ένα ημερολόγιο που δείχνει εξωτικές παραλίες από όλο τον κόσμο και μία φωτογραφία του αδελφού του από εφημερίδα.

Τα αδέλφια έχουν συναντηθεί δύο φορές στη ζωή τους. Την πρώτη φορά, όταν εκείνος ήταν 5 χρονών και την τελευταία, όταν ο γερουσιαστής αδελφός του, το 2006 έκανε περιοδεία στην ανατολική Αφρική και επισκέφτηκε το Ναϊρόμπι.

Όσον αφορά στη δεύτερη συνάντησή τους, ο George αποκάλυψε ότι ήταν πάρα πολύ σύντομη. Μίλησε στον αδελφό του για λίγα λεπτά, σαν να μιλούσε σε έναν ξένο.

Ο George δήλωσε επίσης ότι κανένας δεν ήξερε την ύπαρξή του. Αισθάνεται ότι ντροπιάζει τον αδελφό του με την κοινωνικό-οικονομική του κατάσταση και έτσι δεν αναφέρει ποτέ και σε κανέναν τη συγγένειά τους.

«Όταν με ρωτούν για το επίθετό μου, λέω ότι δεν έχουμε καμιά συγγένεια, γιατί ντρέπομαι».

Από μικρός, ο George Obama έζησε δύσκολα και επικίνδυνα χρόνια. Τώρα, ελπίζει να φτιάξει τη ζωή του και να καταφέρει τουλάχιστον να πάει σε ένα τεχνικό σχολείο.

Από την άλλη, ο νέος πλανητάρχης αναφέρει τον αδελφό του στην αυτοβιογραφία του σε μια μόνο παράγραφο, στην οποία τον περιγράφει ως ένα «όμορφο αγόρι με στρογγυλό κεφάλι». [Απο εδώ]

Από ένα άρθρο με τίτλο: «Ο νέος πλανητάρχης δεν κάλεσε τον αδελφό του στην ορκωμοσία».

Μα πώς να τον καλέση; Αφού ο αδελφός του είναι μαύρος .

(Α. Φαρ.)

Πριν και μετά τη φωτιά...

Ενας μπάτσος δολοφόνησε ένα παιδάκι, εν ψυχρώ, χωρίς λόγο - όπως λένε οι αυτόπτες μάρτυρες. Να πω την αλήθεια - λυπάμαι το παιδί, πιό πολύ την μάννα του - γιατί αυτό το πένθος δεν γιατρεύεται - αλλά δεκάρα δεν δίνω για τις αντιδράσεις. Το ξέρω, αιτία δεν είναι μόνο η δολοφονία - είναι και η φτώχεια, η μιζέρια, η καταπίεσι - η αβεβαιότητα - αφού ελπίδα δεν υπάρχει, ούτε φως αναμμένο.

Δεν δίνω δεκάρα - γιατί έχουνε καπελώσει κάθε αντίδρασι - οι μπαχαλοαυτόνομοι, οι σπαζωβιτρινάκηδες, οι καιωσκουπιδοντενεκεδάκηδες - δηλαδή - ο ψυχικός βρασμός και η εκτόνωσι. Τίποτα χρήσιμο δεν βγαίνει από αυτές τις αντιδράσεις - κανένα πολιτικό συμπέρασμα. Από τις πανελλαδικές φωτιές καμία ελπίδα δεν θα γεννηθή - ούτε η αρχή μιας ελπίδας.

Φυσικά - δεν κατηγορώ τους εμπρηστές - δεν φταίνε αυτοί - τι άλλο να κάνουνε; Να κάτσουνε σπίτι τους να δούνε τηλεόρασι; Λυπάμαι - που ο στρατός της ελπίδας κατάντησε ασκέρι - που δεν υπάρχει σχέδιο - ούτε οργάνωσι - ούτε τρόπος - ούτε μέθοδος - ούτε μέλλον. Μόνο εκτόνωσι.

Στην Γαλλία οι φωτιές ήταν 100 φορές μεγαλύτερες. Και τι έγινε; Τίποτα. Βγήκε ο Θεσσαλονικιός.

***

Οι μπαχαλάκηδες έδωσαν τον τρόπο. Το φαινόμενο αναπαράγεται από το 74. Τα ματ - μολότωφ, κάψιμο των ίδιων πάντα μαγαζιών (τα γνωρίζουνε οι ασφαλιστικές εταιρείες και τους έχουνε ανεβάσει τα ασφάλιστρα) - πολυτεχνείο - συζήτησι για το άσυλο και - επιστροφή στο σπίτι. Κάθε χρόνο, τα ίδια και τα ίδια, χωρίς καμία αλλαγή - ένα επαναλαμβανόμενο καιρικό φαινόμενο. Ούτε μεγαλώνει, ούτε μικραίνει. Πολιτικά αδιάφορο - χρήσιμο στο κράτος όσο και η αστυνομία.

***

Είναι ανάγκη κάθε εκδήλωσι αντίστασις να θυμίζη αστυνομικό ρεπορτάζ;

Τι παρακμή είναι αυτή, πόσο μεγάλη η αφασία!

H αντιαστυνομική υστερία —έτσι την ονομάζω— είναι σκέτη προπαγάνδα αποπροσανατολισμού. Παραστόχευσις.

Να σας δείξω ένα εκατομμύριο καταγγελίες κατά της αστυνομικής βίας και για όλα τα θέματα. Για τα σπουδαία τίποτα —λέξι.

Παράδειγμα η παρούσα εξέγερσι. Ο κακός μπάτσος —μέλος της Χρυσής Αυγής— το αστυνομοκρατούμενο κράτος της Δεξιάς - η συμφορά του εθνικισμού - και άλλα παρόμοια εξωφρενικά. Θα περίμενε κανείς ένα —έστω μικρού βαθμού— ξεχώρισμα της ήρας απο το στάρι, μία ελαφρά έστω αποκατάστασι των λέξεων και των νοημάτων, μία μικρή αποκάλυψι του σημαντικού εις βάρος του ασήμαντου —μία μικρή ελάχιστη εφεύρεσι κάτι ωραίου. Αντ’ αυτών, πόλεμος κατά των φαντασμάτων.

Η αιτία της εξέγερσις;  H μπουρδελοκόλασι —σε αυτό νομίζω όλοι συμφωνούμε. Ενα κοινό αίσθημα, αυτό το μπουρδέλο της διαφθοράς, της αναξιότητας, που δεν έχει κανένα περιεχόμενο και κανένα νόημα —τίποτα να υπερασπίση ή να υπαρασπισθή— δολοφονεί ένα άσχετο και αθώο παιδί! Ο απολύτως αναίτιος θάνατος. Η εξέγερσι —πριν απ όλα εναντίον του θανάτου— μεταφυσική και υπέροχη. Με σύμβολο το χριστουγιεννιάτικο δένδρο των εμπόρων —που η φωτιά το μεταμόρφωσε σε δένδρο της ζωής, όπως το Υγκντρασίλ των Βορείων.

Ακόμα μιά χαμένη ευκαιρία. Να ρίξετε μολότωφ στην ρηχότητά μας, την τεμπελιά μας, την μαλακία μας —τα θέλουμε όλα εύκολα στο πιάτο—, την βαρβαρότητά μας και την προπαγάνδα που οδηγεί την φωτιά στο κενό —και την οποία εν πολλοίς εμείς αναπαράγουμε.

***

Oτι είναι όλοι οι άλλοι δημόσιοι υπάλληλοι αυτό είναι και οι μπάτσοι. Δεν ξεφεύγουνε από τον γενικό κανόνα. Ούτε έχουμε καμιά ιδιαιτέρως καταπιεστική εξουσία - σαν αυτές της δυτικής Ευρώπης ώστε να χρειάζεται μία σκληρή αστυνομία για να την προστατεύση —ούτε οι Έλληνες είναι σε καθεστώς μόνιμης επανάστασις. Αεριτζίδικα όλα, ελαφρά και ανεμόδερτα. Που να δείτε την Γαλλική, την Αγγλική ή την Γερμανική αστυνομία. Η δική μας όπως ξέρετε βρίσκεται τα τελευταία 30 χρόνια σε λευκή απεργία.

Αλλά το κυριότερο. Ζούμε σε χρόνους πρωτοφανούς παρακμής. Η απουσία της σκέψις, της κρίσις, της σοβαρής ανάλυσις των γεγονότων και των καταστάσεων - οδηγεί ένα τμήμα της αριστεράς σε πόλεμο κατά της αστυνομίας. Δεν ξέρουνε τι τους γίνεται, δεν ξέρουνε τι συμβαινει, δεν έχουνε να προτείνουνε τίποτα —και να η αστυνομία, η εύκολη λύσι. Είναι τόσο γελοία η κατάστασι που ακόμα και στις πορείες για το συνταξιοδοτικό, για την ανεργία του Σκαραμαγκά, για εμπριμέ περίπτερα —πάντα και παντού— όλοι πρώτα καταγγέλουνε την αστυνομία και εκφυλίζουνε κάθε συζήτησι σε συζήτησι για την αστυνομική βία. Αυτή είναι η μόνη πολιτική πράξι όλης της ανίκανης αριστεράς. Η σύγκρουσι με την αστυνομία.

Αυτή η παρακμιακή κατάστασι της αλογίας και στην παρούσα εξέγερσι.

Ενα σκιάχτρο που εντέλει το χρησιμοποιούνε και οι άλλοι εντέχως. Η αστυνομία, η Χρυσή Αυγή και κουρουφέξαλα. Απολύτως ψευδής εικόνα.

***

Μία εξέγερσι που αν είχε μέσα της κάτι - αυτό κρύβεται και χάνεται με τα αντι/αστυνομικά συνθήματα αποκλειστικώς και την μπουρδολογία περί φασισμού και φασιστικής αστυνομίας. Ο φασισμός είναι πολιτική επιλογή του κεφαλαίου  και το κεφάλαιο σήμερα είναι κοσμοπολίτικο και παγκοσμιοποιημένο —ευνοεί την μετανάστευσι και τον πολυπολιτισμό.

Αστειεύεστε; Φασισμός χωρίς Κρούπ δεν γίνεται. Φασιστάκια υπάρχουνε ασφαλώς —μία αμελητέα ποσότητα—χωρίς πολιτική έκφρασι και με το ίδιο ειδικό βάρος που έχουνε οι αρχαιολάτρες.

Δεν είμαστε στον Δεκέμβρη του ‘40 αλλά στον Δεκέμβρη του 2008.

***

Η μεταμαρξιστική μεταναρχική σύγχρονη αφασία - η ελευθερία σε ένα μπουκάλι με βενζίνη.

Τίποτα θετικό δεν έχει μία εξέγερσι - και τίποτα θετικό οι καταστροφές που προκαλεί. Τίποτα για όλους και τίποτα για τον καθένα —μόνο οργή και απελπισία. Η δικαία αιτία δεν δικαιώνει την πράξι («την έσφαξα γιατί την αγαπούσα»). Οσοι εκπαιδεύουνε την νεολαία στην εξέγερσι, τα κτήνη του μέλλοντος εκπαιδεύουνε. «Μάθημα 1ο. Εφοδος των μαθητών στα τμήματα» —κατά το φασιστικό πρωτοσέλιδο της Ελευθεροτυπίας. Αυτοί οι μαθητές είναι οι αυριανοί μπάτσοι.

Κάθε εξέγερσι είναι ένας αγώνας προς την αυτογνωσία. Κάθε εξέγερσι είναι η αγωνία της ενότητος των διεστώτων —των θραυσμάτων ενός κατακερματισμένου κόσμου. Κάθε εξέγερσι είναι μία επανα/εφεύρεσι του κόσμου. Και της γλώσσας. Κάθε εξέγερσι μαθαίνει. Ξεχωρίζει αυτό που έχει ουσία από εκείνο που δεν έχει, το σπουδαίο από το ασήμαντο, την αλήθεια από το ψεύδος. Κάθε εξέγερσι ζητά τον Λόγο της —την κατάργησι της οργής και της απελπισίας, την υπέρβασι της αιτίας που την πυροδότησε.

Χωρίς αυτά —χωρίς την ανακάλυψί τους— η εξέγερσι είναι μόνο σκοτάδι.

***

Η εξέγερσι είναι αναπόφευκτη —όχι μόνο εδώ αλλά παντού σε όλη την Ευρώπη - και την πυροδοτεί πράγματι ο ζόφος της οικονομικής και πολιτικής ζωής. Προηγούνται οι νέοι —γιατί είναι οι μόνοι που μένουνε έξω από την συμβιβαστική διαφθορά που καλλιεργεί η ανάγκη.

Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι στόχος της εξέγερσις είναι η εκδίκησι —το τυφλό μίσος για έναν κόσμο και μία χώρα που ζει στο σκοτάδι. Συμπληρώνουνε δε ότι αυτός είναι ο νόμος των εξεγέρσεων, και ότι υπό τις παρούσες συνθήκες ΔΕΝ μπορεί να γίνη τίποτα άλλο και αλλοιώς.

Ολες οι δυνάμεις της συντήρησις έχουνε ενεργοποιήσει όλους τους κατασταλτικούς μηχανισμούς τους, ώστε πράγματι να πιστέψουμε ότι στόχος είναι η εκδίκησι —και ότι τίποτα άλλο δεν γίνεται.

Μπορώ αν θέλετε να τους ονομάσω αυτούς τους μηχανισμούς. Είναι κυρίαρχοι στην παρούσα εξέγερσι —την κατευθύνουνε και την καθοδηγούνε— ώστε να μείνη αυτό που είναι. Τυφλή.

***

Η αυτοκρατορία κυριαρχεί με το πνευματικό περιεχόμενο και τα ιδεολογήματα που τις προσφέρουνε οι πρώην κουμμουνιστές, οι πρώην τροτσκιστές, τα παιδιά των εξεγέρσεων και των κινημάτων της δεκαετίας του 60. οι εξεγερθέντες του Μαη του 68, τα παιδιά του Πολυτεχνείου. Και εκείνες οι εξεγέρσεις του παρελθόντος ήταν απείρως μαζικότερες και πλουσιότερες από την σημερινή «τυφλή» εξέγερσι, όπως την ονομάζουν.

Τυφλή γιατί της βγάλανε τα μάτια.

***

Οι περισσότεροι μένουνε στην μορφή. Επίσης προβάλουνε τα εσωτερικά δικά τους επί των γεγονότων. Μεταφέρουν εικόνες που έζηαν σαν μία άλλη τηλεόρασι. Οι εικόνες αυτές είναι τόσο παραπλανητικές —όσο και οι εικόνες των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων. Από όλες λείπει το νόημα της εξέγερσις, το ιδιαίτερο νόημα που αποκαλύπτει και ερμηνεύει τα γεγονότα.

Προσωπικώς απεχθάνομαι κάθε εξουσία ανθρώπου από άνθρωπο που δεν έχει παραχωρηθεί οικοιοθελώς και στην βάσι της αγάπης —σκέτο το οικοιοθελώς δεν φτάνει. Πώς μπορώ να συμμετέχω έστω με την ψυχή μου σε κάτι όταν δεν γνωρίζω τις αιτίες και τους στόχους του; Οσοι τρέχουνε με τα μολότωφ στα χέρια και δεν ξέρουνε γιατί το κάνουνε δεν είναι ελεύθεροι, είναι εξουσιαζόμενοι, και στην περίπτωσι του περιπτερά που του σπάσανε το περίπτερο εξουσιαστές.

Οι αληθινοί αναρχικοί πυρπολούνται από την αγάπη για τον συνάνθρωπο —δεν πυρπολούνε ξένα αυτοκίνητα. Αν θέλουνε φωτιά βάζουνε στο δικό τους αυτοκίνητο πρώτα.

Δεν καταδικάζω την εξέγερσι —άλλο λέγω. Αναζητώ το νόημά της, τις ειδικές αιτίες και τους στόχους της, τους αναφερόμενους στον Δεκέμβρη του 2008 —όχι στην στάσι του Νίκα.

Θυμάμαι τις πάνδημες λαϊκές εξεγέρσεις των γυναικών στην Χιλή κατά της κυβερνήσεως του Αλλιέντε. Χιλιάδες στους δρόμους —με τους άδειους τετζερέδες— και ήσαν αυτές οι λαϊκές εξεγέρσεις που προετοίμασαν το πραξικόπημα.

Θυμάμαι το πλήθος των κτηνωδών βαρβάρων, των βιαστών, των πλιατσικολόγων και μαχαιροβγαλτών που υπό την ηγεσία του Σπάρτακου εξέφρασαν μία βαθειά ανθρώπινη συνθήκη που η υπόλοιπη ανθρωπότητα —στην οποία περιλαμβάνεται ακόμα και ο Αριστοτέλης— κατάλαβε μετά από αιώνες.

Και καταλήγω. Η μορφή δεν καθορίζει το περιεχόμενο. Η εικόνα δεν περιέχει το νόημά της. Τι συνέβει ακριβώς στην Ελλάδα τον Δεκέμβρη του 2008; Ξερει κανένας να μου πη ή δεν ξέρει;

***

Η εξέγερσι δεν ήταν τίποτα. Ούτε καλή, ούτε κακή. Οταν ήμουν μικρός έφιαχνα έναν κρατήρα λάσπης και τον γέμιζα νερό. Υστερα παρακολουθούσα καθώς τα πιό αδύνατα σημεία των τοιχωμάτων υποχωρούσαν και κατέρρεαν —και το νερό κυλούσε ελεύθερο. Καμμιά φορά το οδηγούσα εγώ. Ανοιγα με τα δάχτυλα μιά τρύπα στον κρατήρα κι οδηγούσα το νερό εκεί που ήθελα. Η εξέγερσι είναι αυτό που θα γίνη —ή που θα μπορούσε να γίνη. Αλλά δεν εγινε. Κανείς δεν έσκαψε το αυλάκι.

Τώρα το σκάβουνε οι απατεώνες —οι νεοταξίτες, οι Ιοί και οι μελλοντικοί υπουργοί του πασοκοσύριζα. Αυτό θα γίνη η εξέγερσι.Α. Φαρμάκης

Για τον Ομπάμα

Ο Ομπάμιας νέος Πρόεδρος.

Μετά τον Βούς όπως φαίνεται εκλέγονται σαν Πρόεδροι πρωταθλητές στην ρήψι κολοκύθας, αυτός που θα φάη τις πιό πολλές τηγανίτες με σιρόπι, κλπ ―δηλαδή εκπρόσωποι του αμερικανικού ονείρου, όπως είναι ο Ομπάμιας.

Τώρα ο κόσμος θα αλλάξη.

Ας πούμε τα Χριστούγεννα στον Λευκό Οίκο θα ακουστούνε ντίσκο με την Δόμνα Σάμμερ ―όχι οι μότορχαιντ όπως έγινε επί Βούς. Στο Ιρακ ο αμερικανικός στρατός θα λάβη σαφείς εντολές ―επιτέλους― να σκοτώνη σε κηδείες, όχι σε γάμους όπως κάνει τώρα. Αυτό έχει πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα μυαλά και τις καρδιές, ενώ η κηδεία είναι από μόνη της ένα θλιβερό γεγονός ―και ο Ομπάμιας θα τις καταργήση.

Αλλά και στα δικά μας ―ιδιαιτέρως στο σκοπιανό― ο Ομπάμιας είναι αποφασισμένος να βάλη τα πράγματα στην αληθινή τους βάσι. Οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν μαύροι. Που πας ρε Γκρουέφσκυ; Ενθουσιασμένη η Ντόρα με την λύσι του εθνικού μας προβλήματος.

***

Ακόμα κι αν υποθέσουμε πως αυτός ο άνθρωπος όταν ξεκίνησε είχε μέσα του ζωντανό κάτι, για να φτάση να γίνη πρόεδρος έχει περάσει από εκατομμύρια εξετάσεων ―έχει δώσει και έχει αποδείξει πόσο πιστός είναι στο σύστημα, σε όλες τις βαθμίδες της εξουσίας. Ενα άδειο πουκάμισο είναι. Ο κόσμος ελπίζει γιατί θέλει την ελπίδα στο πιάτο ―χωρίς να κοπιάση, χωρίς τίποτα να θυσιάση. Αλλά δεν θα πολυδιαψευστή γιατί δεν πολυπιστεύη.

Απλώς τεμπελιάζουμε. Υπάρχει ελπίδα στον κόσμο ―αλλά θέλει κόπο να ψάξουμε να την βρούμε, να χαλάσουμε πολλά παπούτσια στο δρόμο, να εγκαταλείψουμε την βολή μας. Επειδή λοιπόν βαριόμαστε ―καταφεύγουμε στο εξωφρενικώς παράλογο με τον Ομπάμια! Ούτε ανεπανόρθωτα άρρωστοι από καλιφορνιζαίησον να είμασταν!

Αυτό δεν είναι ελπίδα ―είναι προδοσία κάθε ελπίδας.

Η ελπίδα καβαλάει ποδήλατο, καβαλάει γαϊδούρι ―όχι αεροπλανοφόρο. Η ελπίδα δεν φοράει ποτέ τα διάσημα των αυτοκρατόρων και των πλανηταρχών.

***

Ξεχνάτε ότι εδώ δεν έχουμε εκλογή προέδρου δεκαπενταμελούς στην Γκράβα ―στον οποίο προσωπικά προτιμώ να εναποθέσω τις ελπίδες μου για τις μικρές αλλαγές που λέτε, παρά στον Ομπάμια ―αλλά για τον πρόεδρο των ηπα. Είναι πέραν πάσης φαντασίας οι δυνάμεις που ισορροπούνε στο πρόσωπό του. Αυτή την ισορροπία εκφράζει ―και ταυτογχρόνως την συμπάθεια εκείνων που θα πληγούνε περισσότερο από την οικονομική καταστροφή.

Αν πιστεύετε ότι τα τεράστια στρατιωτικοπολιτικά συμπλέγματα, οι τραπεζίτες, ο διεθνής έλεγχος των αγορών, δύο ανοικτά πολεμικά μέτωπα και η στρατιωτική κατοχή δύο κρατών, ο έλεγχος των πρώτων υλών, των πυρηνικών όπλων, η ολοκλήρωσι της πλανητικής κυριαρχίας της δύσις κινδυνεύουνε στο ελάχιστο, στο όσο πατάει η γάτα, από τον πρόεδρο που οι ίδιοι προετοιμάσανε και εκλέξανε, δεν έχω τι άλλο να πω.

***

Ενα μόνο μένει. Ο συμβολισμός του χρώματος. Θα αποδειχθή αυτό που είναι στ' αλήθεια ―η ασήμαντη επιφάνεια των πραγμάτων ―και των ανθρώπων.

(Και που καταντήσαμε! Η αραβική αυτοκρατορία πριν από 1000 χρόνια είχε σουλτάνους μαύρους ―την Αιγυπτιακή δυναστεία― χωρίς κανένα πρόβλημα. Αυτοί οι βλάχοι οι αμερικανοί νομίζουνε ότι κάτι άλλαξε σε όλο τον πλανήτη επειδή αυτοί ―οι καραρατσιστές― τολμήσανε να βγάλουνε έναν μαύρο πρόεδρο).

Είναι βέβαια σημαντική η εκλογή ενός μαύρου προέδρου, όμως όχι τόσο σημαντική όσο νομίζουνε ορισμένοι. Ο πρόεδρος της υπερδύναμις δανείζει το πρόσωπο και την φωνή του σε τέτοιες πράξεις ισχύος ―που τελικά το χρώμα του σβύνει. Στο τέλος της θητείας του κανείς δεν θα θυμάται αν ήταν άσπρος ή μαύρος . Ο Κόλιν Πάουελ είναι ένα αλλο παράδειγμα του τρόπου που η δύναμι σβύνει το χρώμα.

***

Βλέπω πάντως το ίδιο σύστημα προπαγάνδας που δούλεψε επί Κλίντον ―και παρέσυρε όλη την παγκόσμια διανόησι και την παγκόσμια αριστερά (του κώλου) να χειροκροτεί τους «ανθρωπιστικούς» βομβαρδισμούς στην Βαλκανική― να δουλεύη πάλι.
Α. Φαρμάκης

Σκανδαλολογίες

1.

Ολη αυτή η συζήτησι περί βυζαντινών χρυσοβούλων είναι εκ του πονηρού. Τα χρυσόβουλα εχουν νομική ισχύ, οι οθωμανικοί τίτλοι επίσης. Το νομικό καθεστώς δέχεται την συνέχεια του κράτους. Είναι εκ του πονηρού γιατί τα αρνούνται σαν αρχαία ή παλιά για να ορίσουνε την Ελλάδα με ηλικία μόλις 150 χρόνων -όπως γράφουνε στις ιστορίες τους. Τα δικαστήρια τα δέχονται, τα ευρωπαϊκά δικαστήρια επίσης.

Τα δε μοναστήρια μπορούνε να έχουνε περιουσία. Αν εγώ αφήσω τα κτήματά μου σε ένα μοναστήρι, το δηλώνω ρητώς και δεν θέλω να το αρπάξη κανένας βλαχοδήμαρχος. Οσες φορές τα μοναστήρια καταφύγανε στην δικαιοσύνη δικαιώθηκαν. Το ίδιο από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια -τα οποία άλλωστε δικάζουνε με τίτλους από την εποχή του Καρλομάγνου.

Αν η ιστορία του Βατοπεδίου είναι σκάνδαλο οικονομικό δεν με ενδιαφέρει. Είναι σκάνδαλο συνηθισμένο και καθημερινό που καμία σχέσι δεν έχει με απάτες όπως του Χρηματιστηρίου και των Ολυμπιακών Αγώνων -σκάνδαλα που άλλαξαν την φυσιογνωμία της χώρας.

Αν είναι σφάλμα μοναχικό -αυτό είναι άλλη ιστορία.


2.

Η απάτη του χρηματιστηρίου επί Σημίτη βουτηξε 22 δισεκατομμύρια ευρώ -έφαγε όλες τις οικονομίες και τις καταθέσεις του κόσμου- και εξ αυτού προέκυψε η έκρηξι των δανείων και των καρτών.

Αυτή η απάτη άλλαξε την φυσιογνωμία της χώρας -δημιούργησε νέες οικονομικές συνθήκες που θα βαστήξουνε για δεκαετίες.

Η απάτη των Ολυμπιακών Αγώνων -ήταν η χαριστική βολή. Με πολλαπλές οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις -γνωστές, μην τις γράφω. Αυτή η απάτη άλλαξε την φυσιογνωμία της χώρας.

Η απάτη του Βατοπεδίου δεν είναι παρά μία μικρή, καθημερινή, συνηθισμένη απάτη, παρόμοια με αυτές που συμβαίνουνε κατά δεκάδες την ώρα αυτή που διαβάζεις . Δώσανε 10 οικόπεδα που κοστίζανε 5 και πήρανε 10 οικόπεδα που κοστίζανε 15. Απάτη, όμως οικονομικά και πολιτικά ασήμαντη, απάτη του κοινού ποινικού δικαίου.

Με τέτοια σκάνδαλα -Ζαχόπουλος και Βατοπέδιον- προσπαθεί το πασοκ του κακομοίρη του Γιωργάκη να έρθη στην εξουσία -δηλαδή ποτέ. Γιατί ο κόσμος θυμάται, έχει μέτρο και διάκρισι.

3.

Τα αληθινά «σκάνδαλα» δεν δημοσιεύονται.

Τα άλλα τα ονομάζουνε σκάνδαλα για να τα παρουσιάσουνε σαν κάτι έκτακτο. Τα σκάνδαλα δεν είναι εκτακτες παρεκτροπές - είναι δομικά στοιχεία του συστήματος. Το σύστημα παράγει διαρκώς «σκάνδαλα».

Η πώλησι της Ολυμπιακής είναι αληθινό σκάνδαλο. Η πώλησι των Ταχυδρομείων και των Τραίνων. Η πώλησι των Τηλεπικοινωνιών. Η οικονομική απογύμνωσι των Πανεπιστμίων -ώστε να πλακώσουνε τα ξένα. Το περιεχόμενο της σχολικής παιδείας -κατασκευασμένης έτσι ώστε να παράγη φθηνούς εργάτες. Οι εργατικοί νόμοι - η ενοικίασι και η επινοικίασι ανθρώπων -σε σύγχρονα σκλαβοπάζαρα. Η υφαρπαγή των Ταμείων -η κατάστασι
της δημόσιας περίθαλψις.

Αυτά είναι τα αληθινά σκάνδαλα. Και φυσικά - αυτά δεν συζητούνται -δεν προβάλονται - δεν δημοσιεύονται - δεν οδηγούνται στον εισαγγελέα. Δεν προβάλονται επειδή όλα τα πολιτικά κόμματα -νδ, πασοκ και σύριζα- συμφωνούνε σε όλα και συναπαρτίζουν ένα οριζόντιο επίπεδο εξουσίας που ελέγχει τα πάντα - εφημερίδες, τηλεοπτικούς σταθμούς, δημοσιογράφους και τα 3/4 των διαδικτυακών μπλόγκ.

Εφ όσον λοιπόν στα ουσιαστικά -στα βασικά- συμφωνούνε οδηγούνε τον δημόσιο διάλογο στα ανώδυνα για το σύσημα -στα ασήμαντα. Στις γκόμενες του Ζαχόπουλου, στα ακριβά ρούχα και τα παπούτσια της Ζαχαρέα, στα οικόπεδα του Βατοπεδίου, στις ιδιοτροπίες του Τατούλη.

Μεταμορφώνουνε τον διάλογο σε μεσημεριανάδικο.

Α. Φ.

Πτυελοχιοδοχεία

Σπάνε τις κάλπες - ωραία. Ε λοιπόν, μαλακίες λένε. Εδώ καίγεται το πελεκούδι και τους έφταιξε ο νέος νόμος πλαίσιο. Είναι εξωφρενικό —υπερασπίζουνε το πανεπιστήμιο μπουρδέλο κέντρο συντήρησις και αποβλάκωσις. Ο νέος νόμος δεν θα κάνη τα πανεπιστήμια χειρότερα —γιατί χειρότερα δεν γίνονται. Απλώς εκσυγχρονίζει ελαφρώς και προσωρινά τα πτυχεία με τις ελληνικές οικονομικές προϋποθέσεις και δυνατότητες.

ΔΕΝ ΛΕΩ ότι δεν κάνουνε καλά που φωνάζουνε —λέω ότι είναι τσογλάνια γιατί δεν φωνάζουνε συνεχώς — όταν βλέπουνε τηλεπερσόνες καθηγητές — όταν το ελληνικό περιβάλλον έχει εντελώς καταστραφεί μολυσμένο μέχρι τις πηγές της θάλασσας — όταν έχει πάψει ο πολιτισμός — όταν πονάει ο κόσμος που τους πληρώνει.

Και αυτό —ότι δεν μιλάνε παρά μόνο τώρα— δεν είναι απλή παρατήρησι, είναι μία πολιτική παρατήρησι. Περισσότερη και λειτουργικότερη νέα τάξι ζητάνε .

Από το ‘74 και εντεύθεν τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι κέντρα νεοταξικού εκσυγχρονισμού.

***

Τα Πανεπιστήμια - έτσι όπως είναι σήμερα - είναι της πλάκας —με καθηγητες της πλάκας, αντιγραφείς— το μόνο που τους νοιάζει είναι να φάνε κανα φραγκάκι από τα προγράμματα της εε.

Ο νέος νόμος θα τα κάνη χειρότερα; Δεν το νομίζω —αλλά και έτσι να είναι, οι φοιτητες τι ακριβώς υπερασπίζουνε; Την σημερινή κατάντια;

Γιατί το λέω; Γιατί όλο τον χρόνο κάθονται —συμβιβασμένοι με την αθλιότητα.

Και οι νεολαίες των κομμάτων να ψηφίζουνε τους καθηγητές και τους πρυτάνεις; Να τους ψηφίζουνε —μήπως έχει άλλωστε καμία σημασία;

Τι ακριβώς κάνουνε τα Πανεπιστήμια σε μία χώρα που δεν έχει παραγωγή, δεν γίνονται επενδύσεις, πρώτη και κύρια οικονομική δραστηριότητα είναι ο τουρισμός, είναι χώρα υποτελής και εξαρτημένη και ξεπουλά υποχρεωτικά —με το ζόρι— ότι έχει απομείνει στο κράτος;

Τι ακριβώς κάνουνε τα Πανεπιστήμια τότε;

Αν οι φοιτητές ζητάνε έναν πλούσιο, οργανωμένο, δικτυωμένο και πολύμορφο καπιταλιστικό σύστημα —ώστε να πιάνουνε τόπο τα πτυχεία τους— τότε πρέπει το ελληνικό πανεπιστήμιο να αλλάξη προσανατολισμό εκ βάθρων. Να φιάξη έδρα ταραμοσαλάτας, γεμιστών και τζατζικού, να δημιουργήση εργαστήρια μελέτης του σουβλακίου, να ιδρύση έδρες τουριστικής υποδοχής,
δωματίων «ρούμς» καλοκαιρινών διακοπών κλπ. Να ανταποκριθή γενικά στην ελληνική πραγματικότητα.

Δεν κάνω πλάκα.

Στην ουσία αυτή είναι η σύγκρουσι. Από την μία το πανεπιστήμιο σαν ένας τόπος κυριαρχίας της γνώσις —οπότε το πτυχείο βάλτο εκεί που ξέρεις— και από την άλλη το πανεπιστήμιο σαν μία παραγωγική μονάδα ανθρώπων που εξυπηρετεί τις τρέχουσες ανάγκες ενός οικονομικού συτήματος.

Στην αμερική ή στην γερμανία το πανεπιστήμιο εξυπηρετεί ταυτογχρόνως και τους δύο αυτούς στόχους. Εδώ δεν γίνεται.

Και ούτε πρόκειται ποτέ να γίνη. Ούτε λύσι υπάρχει.

Α. Φαρμάκης

Η παπάρα της εβδομάδας

Παρουσίαση του καινούριου βιβλίου του Δ. Κούρτοβικ:

Μια συνάντηση παλιών φίλων, σε μια μικρή πόλη της Βόρειας Ελλάδας. Ο Έλληνας Χρυσικός, ο Σέρβος Ζούριτς, ο Βούλγαρος Στογιάνοφ, ο Μίρτσεφσκι από την «Ξερεισποιά», ο Μπίρι από την Αλβανία, η Λουπέσκου από τη Ρουμανία και ο Οζγκιουντέν από την Τουρκία. Και η μυστηριώδης Νίνα Ντάνεβα με την αδηφάγα γοητεία. Ένας ξεχασμένος «ματωμένος μακεδονικός γάμος». Ένας σύγχρονος λογοτεχνικός διαγωνισμός για ένα βαλκανικό βραβείο.

Μέσα σε τέσσερις ημέρες, τρεις διαφορετικές εκδοχές μιας παλιάς ιστορίας, και ένας ανορθόδοξος έρωτας θα γίνουν η αφορμή για να ξεσπάσει «πόλεμος» ανάμεσα σε φίλους, «καθ’ υποτροπήν Βαλκάνιους» συγγραφείς, ενώ οι αγρότες της περιοχής έχουν αποκλείσει τις εξόδους της βορειοελλαδίτικης πόλης. Θα φέρουν στην επιφάνεια απωθημένα πάθη, εκκρεμότητες που δεν έχουν διευθετηθεί και μια ανομολόγητη νοσταλγία για τη σκοτεινή σαγήνη της βαλκανικής «βαρβαρότητας».

Πρόκειται για μια ιστορία, σχετικά με τα βαλκανικά φαντάσματα και τις ιστορικές φαντασιώσεις – σχετικά με την ιστορική μνήμη και τον τρόπο διαμόρφωσης της επίσημης ιστορίας των Βαλκανίων, την εθνική ταυτότητα και τη θέση της περιοχής μας στον σύγχρονο κόσμο.

Ένα αιρετικό μυθιστόρημα-ψυχογράφημα της βαλκανικής ψυχής, για τους καθ’ υποτροπήν Βαλκάνιους, τα «βαλκανικά φρικιά», αλλά και για όσους θέλουν να νιώθουν Ευρωπαίοι.

Το «Τι ζητούν οι βάρβαροι» του Δημοσθένη Κουρτοβικ αποτελεί μια διαφορετική, πικρή αλλά αληθινή ματιά στην κοινή βαλκανική μας μοίρα.

Εντωμεταξύ, προ δεκαετίας (1998):

Βαλκανικά Συνέδρια

Αυτές τις μέρες γίνεται στην Θράκη το συνέδριο των συγγραφέων της Βαλκανικής.

(Κι όταν λέμε Βαλκανικός συγγραφεύς, κινηματογραφιστής, κοινωνικός επιστήμων κλπ σημαίνει ότι με κάθε ευκαιρία, θα γράφης, συστηματικά, και με ύφος κυνικό, περιφρονητικό, εκφράζοντας τήν βαθυτάτη αηδία σου που γεννήθηκες Ελλην, Βούλγαρος, Σέρβος).

Τό ξέρετε πως στην Ευρώπη όταν λένε Βαλκάνιοι εννοούν Γύφτους. Ετσι μας φαντάζονται κι έτσι τους λένε οι προπαγάνδες τους. Μόνο να πω εδώ πώς κι οι Γύφτοι πρέπει να ξεσηκωθούν εναντίον αυτου του ρατσιστικού ευρωπαικού μπαμπινιωτισμού. Και η προπαγάνδα τους λέει τα γνωστά ‐ κράτη ασταθή, καυγατζήδες και πολεμόχαροι άνευ λόγου και με ασήμαντες αφορμές, κατσαπλιάδες και μαχαιροβγάλτες, άπλυτοι, σκούροι, απολίτιστοι, επικίνδυνοι για όλη την ευρώπη, εστίες πολέμου κι όλα αυτά, είμαστε εμείς κι οι γείτονες μας. Κι έχεις και κάτι κουστουρίτσες να τους το επιβεβαιώνουν: ναι, είμαστε γύφτοι αλλά με καρδιά τώρα που ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές. Και πουλάμε κι εμείς, η Ελλάδα λιγώτερο, βαλκανικό φοκλόρ στους Ευρωπαίους και τσιγγάνικες μελωδίες στυλ μπρέγκοβιτς.

Ποιά είναι η λύση; Η ισοπέδωση. Να γίνουμε ένας αδιαφοροποίητος πληθυσμός μιά μάζα καταναλωτών για β' διαλογής προιόντα. Ετσι λένε λύνονται όλα τα προβλήματα. Να βρούμε λένε τα κοινά μας κι εννοούν να μοιάσουμε τόσο που να μην ξεχωρίζεις τον έναν απ τον άλλο. Παγκοσμιοποίηση των προσώπων και των παραδόσεων. Ετσι μας βλέπουν αυτοί, δηλαδή έτσι τους συμφέρει να μας βλέπουν.

Και μεις τι κάνουμε; Να σας πω να καραφλιάσετε.

Όργανώνουν λοιπόν ας πούμε καλή ώρα ένα συνέδριο Συγγραφέων των Βαλκανίων και μιλάνε για ομοιότητες και κοινά. Τι κοινό έχει η (ωραία) Γιουγκοσλάβικη λογοτεχνία με την Ελληνική και την τούρκικη, η τούρκικη με τον Κανταρέ της Αλβανίας (και μέγα υποκριτή), η Ελληνική με την Βουλγάρικη κλπ ο Θεός κι η ψυχή τους. Υστερα, εδώ μιλάμε για λογοτεχνία δε μιλάμε για πατάτες. Και κάθε άνθρωπος με λίγο μυαλό θα σκεφτόταν πως στην λογοτεχνία ωραίο και σημαντικό είναι ακριβώς η διαφοροποίηση, η καλλιέργεια της διαφοράς, των πολλών απόψεων, των διαφορετικών εκφράσεων. Ψιλά γράμματα. Αυτοί εκεί επιμένουν στις ομοιότητες. Το ωραιότερο ακολουθεί.

Πήγαν λοιπόν διάφοροι σ αυτό το συνέδριο. Ξέρετε , ομιλίες, αλληλογλυψίματα, κανένα κοριτσάκι που θέλει αυτόγραφο κλπ. Ανάμεσα τους ποιός. Αυτός ο Δημοσθένης Κούρτοβικ, ο κριτικός της Λογοτεχνίας που προσπαθεί χρόνια τώρα να το παίξει καπετάν δερβέναγας (άλλη λέξη ήθελα να γράψω) των ελληνικών γραμμάτων, ο οποίος γράφει κάτι ψόφια στα Νέα. Ο οποίος είναι και συντάκτης της εκπομπής του Βασιλικού για το βιβλίο στην τηλεόραση, (Ο Βασιλικός πήγε κι αυτός). Το συνέδριο το οργανώνει το Εθνικό κέντρο Βιβλίο, το Υπουργείο Πολιτισμού και η νομαρχία Εβρου. (Ολα αυτά τα σύνεδρια στον Εβρο τα κάνουν.).

Και τι συζητήσανε μεταξύ άλλων; Για την αναγκαιότητα του λατινικού αλφαβήτου!! Οχι δεν κάνω πλάκα. Βγήκε μάλιστα ο Τούρκος κι είπε πώς κι εμείς (οι Τούρκοι δηλαδή) τ αλλάξαμε το 22 σε λατινικό και δεν χάσαμε και τίποτα σπουδαίο. Ορίστε, βαλκανικές εμπειρίες. (Αν κι εγώ δεν μετράω την Τουρκία στα βαλκάνια αλλά θα μου πείτε εδώ το Ισραήλ παίζει μπάσκετ με την Ευρώπη και ποδόσφαιρο με την Ωκεανία).

Και εκτός από το αλφάβητο, ο αιρετικός, όπως τον αναφέρουν, Κούρτοβικ, συμπλήρωσε πως "υπάρχουν συλλαβές, ο πραγματικός ήχος των οποίων δεν «εκφράζεται» μέσα στα ελληνικά γράμματα". Τι ακριβώς σημαίνει αυτό δεν ξέρω, πάντως κάτι κακό. Και βεβαιώνει πως ενώ στην Ευρώπη οι παραδόσεις ταξιδεύουν παράλληλα, στα Βαλκάνια (οι παραδόσεις) βρίσκονται σε συνεχή πάλη!!!

Αλλοιώς; Αρτζι μπούρτζι και λουλάς.

(Ας ήταν όλα αυτά που λένε τουλάχιστον μόνο λόγια του τελευταίου, αλλά δεν είναι).

Α. Φαρμάκης

Για την γλώσσα...

Δεν υπάρχει σήμερα καμιά ουσιαστικά διαφωνία στους κόλπους των γλωσσολόγων ότι γλώσσα είναι ο έναρθρος λόγος, αυτός με τον οποίο καταρχήν επικοινωνούμε με τους συνανθρώπους μας, ανακοινώνοντάς τους τις ιδέες, τις σκέψεις, τις επιθυμίες μας, τα συναισθήματά μας. Αποτύπωση, μάλλον ισχνή, της γλώσσας είναι η γραφή, εικόνα της, όχι κατανάγκην πιστή.

Γ. Χάρης, αναδημοσίευση, εδώ

Χωρίζουν τήν γλώσσα σε δύο ξεχωριστά είδη. Τήν προφορική γλώσσα και την γραπτή - θεοποιούν δε τήν προφορική καί εξ αυτής εξάγουν τόν κανόνα. Πρέπει να απαγορευτούν διά ροπάλου - από σέλινα - όλοι αυτοί οι γλωσσολόγοι. Να τούς διορίσουν στην κεντρική αγορά του Ρέντη - εκεί θα ναι πιό χρήσιμοι στόν έλεγχο των Βοδινών Γλωσσών.

Οι γλωσσολόγοι μοιάζουν με τους θεολόγους. Είναι ομοίως άχρηστοι.

Η γλώσσα ανήκει στά παιδιά, τούς τρελλούς, τούς αλλοπαρμένους, τούς αγραμμάτους, τούς ποιητές - που την μιλούν - και σε μερικούς νεκρούς συγγραφείς. Οι γλωσσολόγοι είναι νταβατζήδες της γλώσσας και στενοί κορσέδες της εκφράσεως. Εκεί, εκεί, στην αγορά του Ρέντη...

Η προφορική δεν είναι γλώσσα. Είναι σύνθετο σύστημα επικοινωνίας. Του Δημοτικού, αγαπητέ μου Γουάτσον. Μιλάμε, χειρονομούμε, στέλνουμε σήματα νοηματικά με τίς λάμψεις των ματιών, την στάσι του σώματος - ανταλλάσουμε αρωματικούς υδρογονάθρακες, φερεμόνες, κομματάκια ντιενέι, ορμονικές απολήξεις, συνομιλούμε μέ χρωματικές επεξηγήσεις, με νοηματικές και σημασιολογικές οφθαλμικές αφές, ηχητικές αυξομειώσεις, τονικές διαφοροποιήσεις και αλλαγές τονισμού, με προσθέσεις κρότων, πλαταγισμάτων, θορύβων, με έρμηνευτικές κινήσεις των χειλιών και της γλώσσας.

Αν, κάποιος, από αυτό τό πολύπλοκο, σύνθετο και θαυμαστό σύστημα της ανθρωπίνης επικοινωνίας, αποσπάσει μόνο τήν λεκτική δράσι και τήν ονομάσει ΓΛΩΣΣΑ, εξάγοντας εξ αυτής όλους τούς κανόνες της, γλωσσολόγος θά ναι. Δηλαδή γιά Ρέντη.

Ποιός γράφει ωραία; Ας πούμε ο Παπαδιαμάντης. Να πάρουμε έναν άλλο, να συμφωνήσουμε όλοι ως προς το " ωραίο"; Ο Ελύτης. Ιδού η γλώσσα του Ελύτη. Ούτε χειρονομίες, ούτε χρωματικοί ηχητικοί τονισμοί, ούτε σήματα και αφές, ούτε λάμψεις και ερμηνευτικές κινήσεις. Τίποτα απ όλα αυτά. Η γλώσσα καρφωμένη στό ποίημα της εις τούς αιώνες των αιώνων. (Αυτοί οι γλωσσολόγοι του Ρέντη, έχουν την εντύπωσι πώς εδώ, στόν Ελύτη, υπάρχει μόνο η παρτιτούρα της γλώσσας, ο σκελετός της γλώσσας. Καταλαβαίνετε τον λόγο;)

Οπως λείπουν από τήν γραπτή γλώσσα όλα εκείνα τα σύνθετα νοηματοδοτικά και ερμηνευτικά επιθέματα πού έχει η προφορική - εξ ου η ζωντάνια της - έτσι κι από τήν προφορική λείπουν γλωσσικά χαρακτηριστικά πού ανήκουν αποκλειστικώς στήν γραπτή.

Η γραπτή γλώσσα έχει μέσα της χρόνο, ιστορία. Αναφορικότητα της γλώσσας λέγεται αυτό. Ενώ η προφορική μοιάζει με μιά χρωματιστή κορδέλλα που ξετυλίγεις συνεχώς μέσα από το στόμα σου, η γραπτή μοιάζει με πηγάδια, με λίμνες, με τριανταφυλλιές, πού φυτεύει ο συγγραφεύς πάνω στό χώμα, στό χωράφι της γλώσσας. Η κάθε λέξι επικοινωνεί με τό υπέδαφος, τήν ιστορία, τήν ρίζα της γλώσσας, αντλεί τό νόημα της από τίς ρίζες της. Ετσι, εκεί πού την νόμιζες καρφωμένη στήν θέσι της εις τούς αιώνες, αυτή, με τήν δύναμι της αναφορικότητος, αποκτάει ιδιότητες ανάλογες με την ρευστότητα πού έχει στην προφορική.

Η γραπτή επίσης εχει παράταξι. Ενώ στην προφορική η παράταξι είναι χαλαρή, πρόχειρη, αρκεί να μας καταλάβει ο άλλος, το συντακτικό αναρχικό, η γραμματική υπακούει στην ανάγκη του δευτέρου νόμου της θερμοδυναμικής, στην γραπτή η παράταξι είναι αυστηρή, οι τριανταφυλλιές φυτευμένες με τάξι εκ των προτέρων καθορισμένη από τόν καλό κηπουρό.

Αρα; Αρα κι αυτό του δημοτικού αγαπητέ μου Γουάτσον. Οι κανόνες της γλώσσας, γραμματικοί και συντακτικοί, ανήκουν στήν γραπτή μορφή της. Εκεί ήταν κι εκεί είναι και τώρα. Πού πά ρε Μαρωνιτη; Που πά ρε Χριστίδη; Που πά ρε κι οι δυό με την Φερράρι;

Από την προφορική παλιοπατεώνες ζητάνε να πάρουμε τον κανόνα, ώστε να χαθή η αναφορικότητα, και τό θέμα έτσι της ιστορικής συνέχειας να καταστή μύθος ε;! Από τήν προφορική ο κανόνας, ώστε τό συντακτικό - οι πολύπλοκες παρατάξεις - να χάσουν την αυστηρότητά τους, ώστε να παύσουν και οι λέξεις να χουν νοηματική ακρίβεια - ώστε να λέμε δικαιοσύνη και να εννοούμε το δικαστήριο της Χάγης ε;!

Στου Ρέντηηηηηηηη.......

***

Πού πήγε τό απαρέμφατο. Στ άχρηστα, αλλά γιατί; Συνήθως, οι γλωσσολόγοι καί οι φιλόλογοι μιλάνε γενικώς καί αορίστως περί εξελίξεως καί φτάνουν έτσι να ονομάζουν εξέλιξι κάθε γλωσσικό γεγονός. Πάντως αποκλείεται να σου μιλήσουν γιά παρακμή - απαγορεύεται η παρακμή - όρα Χάρη.

Προσπαθώντας να εξηγήσουν τίς αλλαγές στήν γλώσσα, έχουν αντιγράψει τούς κανόνες των δυτικών, που αναφέρονται σε γλώσσες αυθαίρετες, όπως η περιφημη αρχή της αναλογίας, τήν οποία χρησιμοποιούν αποκαλυπτικά επί του παντός - όρα ξανάΧάρη, (το βιβλίο του γιά τήν γλώσσα σκίζει διάβασα).

Παρακμή. Σημαίνει να παρατάς τίς απρόσωπες εγκλίσεις. Η γλώσσα ανήκει σε όλους, αλλά ποιός τό αισθάνεται; Κι η θάλασσα ανήκει σε όλους αλλά τήν γεμίζουμε σκουπίδια. Εφ όσον δεν υπάρχει κανένας σεβασμός γιά τήν κοινή μας περιουσία, καί όλοι κόβουμε οικόπεδα παντού, και θεωρούμε άξιο προστασίας μόνο εκείνο που μας ανήκει, τήν ατομική μας ιδιοκτησία, οι απρόσωπες εγκλίσεις πάνε περίπατο. Ενα αυτό. Σε κοινωνίες εξατομικευμένες δέν χωράνε απαρέμφατα. Μενουν μόνο στις παροιμίες δηλαδή στήν κοινή σοφία, στήν κοινή γλώσσα πού δεν ανήκει σε κανέναν.

Αλλά δεν είναι τόσο απλό. Η γλώσσα ειναι ζωντανή καί έχει τήν ικανότητα να σκέφτεται μέσα της, να παραμιλά στόν εαυτό της, να σχηματίζει το περιεχόμενό της μέσα στόν καθρέφτη της. Τα απαρέμφατα - καί τα απαρέμφατα - ήσαν μαρτυρίες της συλλογικής καί πανανθρώπινης ουσίας της γλώσσας, λες και σχηματίστηκαν μονάχα τους, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβασι. Η γλώσσα αυτοαναφαίρεται, άρα είναι βυθισμένη όχι σε κοινωνικές συμβάσεις και ανάγκες επικοινωνιακές, αλλά στήν βαθύτερη φύσι του ανθρώπου. Ο άνθρωπος γεννιέται καί η γλώσσα είναι μέρος της φύσεως του, όπως η όρασι καί η αφή. όρα Τσόμσκυ.

Τα απαρέμφατα ήσαν η φωνή αυτής της μη εξατομικευμένης ακόμα γλώσσας που γεννιέται μαζύ μας, και ταυτόγχρονα εκφράσεις της κοινότητος καί συλλογικότητος. Με απαρέμφατα μιλάει ο Θεός.

Ενα παράδειγμα εκτός απαρεμφάτου. Η δοτική.

Οι πτώσεις αναφέρονται σε όλες τις δυνατές καταστάσεις επιγνώσεως του ουσιαστικού. Εφυγε η δοτική κι έμειναν τέσσερις. Χάθηκε μία από τίς καταστάσεις με τίς οποίες γνωρίζουμε τόν κόσμο - κι αν δεν χάθηκε οριστικά γιά όλους, τουλάχιστον πέρασε από τήν συνείδησί μας στό ασυνείδητο - πρέπει να γίνης γκουρού πλέον γιά να καταλάβης ότι η δοτική είναι τρόπος υπάρξεως του πράγματος, όχι δράσι του υποκειμένου πρός τό πράγμα.

Παρακμή και μάλιστα μεγάλη.

***

Η γλώσσα έχει σχηματίσει τους κανόνες της πρό εκατοντάδων αιώνων - κανείς δέν γνωρίζει πότε καί με ποιόν τρόπο ακριβώς. Πώς δηλαδή, αυτή η έμφυτη ικανότητα, εκδηλώθηκε σε λέξεις και προτάσεις που μπορούσες να τις μιλήσης. Το πιό λογικό πάντως, παρά τις υπάρχουσες θεωρίες, είναι να υποθέσουμε ότι η γλώσσα υπήρχε εξ αρχής με τόν ήχο της - πώς δεν υπάρχει καμία διαμεσολάβησι ανάμεσα στήν φυσική ικανότητα και την σωματική της εκδήλωσι. Ο άνθρωπος γεννήθηκε μιλώντας.

Παράδειγμα είπαμε οι κλίσεις.

Το βουνό του βουνού κλπ.

Με ποιό τρόπο σχηματίσθηκαν οι κλίσεις; Γιατί κλίνουμε τα ουσιαστικά, δηλαδή τα αντικείμενα του κόσμου γύρω μας; Δεν είναι κατ αρχάς παράδοξο; Ενα βουνό παραμένει βουνό - ότι κι αν πης γι αυτό καί με όποιο τρόπο. Ομως οι κλίσεις υποδηλώνουν αλλοιώσεις του πράγματος. Η γενική διατηρεί την ρίζα της ονομαστικής, αλλάζει όμως την κατάληξι. Σα να λέει πώς κάτι άλλαξε σττο πράγμα - στό βουνό - αφού το πράγμα και η λέξι του ταυτίζονται.

Και πράγματι κάτι αλλάζει. Οι κλίσεις δεν είναι παρά τό πράγμα του κόσμου σε όλες τις δυνατές καταστάσεις υπό τις οποίες το γνωρίζουμε. Οχι καταστάσεις νοητικές αλλά υπαρκτικές.

Το πράγμα υπάρχει εν ηρεμία - ονομαστική
το πράγμα υπάρχει σε κάθε του τμήμα - γενική
το πράγμα υπάρχει ως αποτύπωμα χάρτη - δοτική
το πράγμα υπάρχει ως απουσία και ανάμνησι - αιτιατική
το πράγμα υπάρχει ως όνειρο και ευχή - ευκτική
το πράγμα υπάρχει ως αντανάκλασι - κλητική.

Παράδειγμα η δοτική. τω βουνω γραφει η δοτική κι εμείς μεταφράζουμε και λέμε, στο βουνό, εις το βουνό κλπ. Είναι το ίδιο; Τω βουνώ σημαίνει κάτι που υπάρχει μαζύ με τους δρόμους που οδηγούν σε αυτό, πώς τα πράγματα υπάρχουν μαζύ με τούς δρόμους, τις κλίσεις και τις έλξεις τους. Το νοιώθουμε ακόμα - γιατί ακόμα ζει μέσα μας ως ζωντανό πτώμα η πανάρχαιη γνώσι της δοτικής - πώς κάθε πράγμα είναι σαν ένας φάρος, μέ τις φωτεινές ακτίνες του που μας καθοδηγούν, κάθε πράγμα έχει την ελκτική του βαρύτητα, την αύρα του. Στο βουνό δεν σημαίνει τίποτα - μία αλήθεια έχει χαθεί, κι είναι ο άνθρωπος που πηγαίνει σα χαμένος προς το πράγμα - αυτό δεν μετέχει διόλου στην πράξι της πλησιάσματος.

Η δοτική του κοριτσιού σημαίνει τό φως πού εκπέμπει η ομορφιά της που με καλεί - η σύγχρονη μετάφρασι της δοτικής δεν γνωρίζει την έλξι - στην κόρη πηγαίνω μόνο ονομαστικά - κινούμενος από τα ένστικτα και τις ανάγκες. Εφυγε η δοτική και σβύσανε τα φώτα.

Αν είχαμε την ικανότητα να δούμε τα πράγματα με έναν τελείως νέο τρόπο, τότε θα μπορούσαμε να εισάγουμε μία νέα κλίσι. Ας πούμε, η κβαντική θεωρία, ίσως, απαιτεί νέες κλίσεις των ουσιαστικών. Γιατί στην κβαντική θεωρία, ανακαλύπτουμε έναν νέο τρόπο με τον οποίο το πράγμα υπάρχει κι εμείς μπορούμε να το γνωρίσουμε. Μία κατάστασι υπαρκτική που δεν μπορούσαμε να δούμε πριν.

Γι αυτό και η απώλεια μίας κλίσεως, της δοτικής, της κλητικής και της ευκτικής, της γενικής σε κάποιες περιπτώσεις κλπ - δεν είναι απώλεια της γλώσσας απλώς, είναι απώλεια κοσμου, χάνεται με κάθε χαμένη κλίση, ένας τρόπος υπάρξεως των πραγμάτων - κι αυτό είναι παρακμή. Κάτι χειρότερο από παρακμή.

***

Μία εφημερίς - σήμερα, αναφέρεται σε μικρό άρθρο, στίς γλωσσολογικές θεωρίες του Τσόμσκυ - όπου μέ δύο λόγια: οι άνθρωποι έχουν έμφυτη τήν ικανότητα της γλώσσας. Γεννιώμαστε με το δικαίωμα. Αν είναι αλήθεια, τότε, το ξαναγράφω, η ικανότητα αυτή ενυπάρχει με έναν τρόπο, ο τρόπος αυτός σχηματίζει μία φυσική ύπαρξι, ένα οργανο, του οποίου μπορούμε αν θέλουμε να ανακαλύψουμε τούς νόμους. Μία εσωτερική πρώτη γραμματική, πιθανότατα κοινή σε όλους τους ανθρώπους.

Ο Ηράκλειτος πρώτος έγραψε γιά τόν ξυνό λόγο, που σημαίνει ότι είχε συνείδησι της φυσικής καταβολής της αυτονομίας και της προτεραιότητας της γλώσσας.

Η γλώσσα χτυπάει σαν την καρδιά, έχει αίμα και φλέβες, ανήκει στο παρασυμπαθητικό σύστημα του ανθρώπου. Με γλωσσικούς όρους, η γλώσσα στοχάζεται τόν εαυτό της, σχηματίζει έννοιες και χαρίζει νοήματα στό καρέφτισμά της, - όπως όλα όσα κληρονομούνται γεννετικά, μας ανήκει αλλά μένει ξένη, αυτο-υπάρχει. Καθρεφτίζεται στούς νόμους της. Μας χρησιμοποιεί όπως μας χρησιμοποιούν τα μικρόβια και οι ιοί.

Τα απαρέμφατα, μεταξύ άλλων, μαρτυράνε αυτήν την συγκλονιστική αλήθεια, την οποία θέλουμε πλέον να αποφύγουμε. Τα απαρέμφατα, όπως και οι πτώσεις, οι χρόνοι των ρημάτων και οι κλήσεις των ουσιαστικών, δεν σχηματίστηκαν από τήν ανάγκη, ούτε με την συμφωνία των ανθρώπων, αλλά σχηματίστηκαν στο εσωτερικό της γλώσσας από τήν ίδια την γλώσσα. Οι ανθρωποι τα μίλησαν, και εφεύραν τις σημασίες τους.

Η γλώσσα αλλάζει λέμε - όμως ο άνθρωπος είναι που αλλάζει. Μερικοί, όπως ολοι σχεδόν οι νεοταξικοί σύγχρονοι γλωσσολόγοι, θεωρούν κυρίαρχο το δικαίωμα του ανθρώπου να ορίζει την γλώσσα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Αυτό, εγώ το ονομάζω παρακμή.

Εχεις κληρονομήσει ένα κάστρο, και ζεις στόν αχερώνα.
Α. Φαρμάκης

Χριστιανισμός και Ελληνισμός

ΑΠΑΤΗ ΠΡΩΤΗ: η αρχαία Ελλάς είναι η Ελλάς των Ειδώλων, τήν οποία κατέστρεψαν οι Χριστιανοί.

Αναβίωσι μίας μορφής αρχαιοελληνικής ειδωλολατρίας - τύπου τουριστικού φολκλόρ βέβαια. Θέσι ηλίθια, ανιστόρητη, και κωμική. Εν τούτοις πλατιά διαδεδομένη κυρίως μεταξύ των καρεκλάδων και των κουλτουριαραίων της πλάκας.

Μερικά μόνο, να χουμε να λέμε.

1. Οταν ήρθε ο Χριστιανισμός, η Ελλάς ήτο ήδη υπό Ρωμαϊκή κατοχή κοντά 4 αιώνες. ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΙ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ - τίς συνέπειες της κατοχής - ΤΙΣ ΑΠΟΣΙΩΠΟΥΝ - για να στηρίξουν το επιχείρημα αφ ενός, αφ ετέρου δε όλα εκείνα τα μπαρμπούτσαλα περί Ελληνο/ρωμαϊκού πολιτισμού.

Αν υπήρξε ένας καταστροφέας της Αρχαίας Ελληνικής Πίστεως, αυτός ήταν η ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑ. Ο Ρωμαϊκός θρησκευτικός Συγκριτισμός. Οταν επιτέλους ήλθε ο Χριστιανισμός στην Ελλάδα, ΔΕΝ ΒΡΗΚΕ ΕΔΩ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΕΡΕΙΠΙΑ.

Υπήρχαν, τήν εποχή του Αποστόλου Παύλου, στήν Αθήνα και αλλού, ναοί, φιλοσοφικές σχολές, φιλόσοφοι, ποιητές, Ελληνικός Πολιτισμός; Ας μας τόν δείξουν, επιτέλους. ΤΙΠΟΤΑ, Μιά χώρα άδεια, έρημη, ακατοίκητη, αγκάθια και πουρνάρια παντού, οι κάτοικοι φευγάτοι, οι νέοι ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ σε ξένους στρατούς.

Να ταν μόνο αυτά! Οταν ήρθε ο Χριστιανισμός στην Ελλάδα, η παρακμή ήταν τελεία - θρησκείες δολοφονικές, με θυσίες ανθρώπων, εκτεταμένη χρήσι ναρκωτικών, πράγματα πρωτόγνωρα. Οι άνθρωποι κυριολεκτικά αποκτηνωμένοι - να συμμετέχουν σε όργια και συζητήσεις ηλίθιες, σε θρησκείες ηλίθιες, σε γλώσσες ξένες - όχι ελληνικές. ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ.

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΣΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Ειδ άλλως, σήμερα, θα μασταν κάτι σαν τους Ετρούσκους, μνήμη περασμένη, λαός νεκρός.

* * *

Είπα τηλεγραφικά πώς η ιστορία αυτή, η επίθεσι, βασίζεται πρώτα απ όλα σε μία ιστορική απάτη.

300 χρόνια σχεδόν μέχρι τήν εποχή του Μ. Κωνσταντίνου, καταδιώκουν τούς Χριστιανούς, τους σταυρώνουν, τούς καινε, τούς ρίχνουν στα λιοντάρια για να σπάνε πλάκα οι ειδωλολάτρες. Παντού, όχι μόνο στήν Ρώμη, αλλά και στην Αραπιά πού λές, ιδίως εκεί. Στην Αλεξάνδρεια μία εποχή, τούς τέλειωσαν οι Χριστιανοί, καί δεν είχε μείνει ούτε ένας να ταίσουν τα ζώα. Πλάκωνε ο όχλος και ανάγκαζε τους Χριστιανούς να θυσιάσουν στα είδωλα - ειδ άλλως Σταύρωσι. Δάσος οι Σταυροί, οι γδαρμένοι, οι παλουκωμένοι.

Και σαν λέμε ειδωλολάτρες, δεν εννοούμε ανθρώπους πού πιστεύουν στόν Δία και την Αφροδίτη. Πρώτα απ όλα οι αρχαίοι θεοί είχαν πεθάνει, δεν υπήρχαν. Μιλάμε γιά βάρβαρες, αιματηρές, ανθρωποθυσιαστικές λατρείες και για σκοτεινά μυστήρια. Απ αυτή τήν νεοταξική θεωρία, περί καταστροφικού χριστιανισμού, τίποτα δεν στέκεται.

Αν δεν καταλάβουμε τήν εποχή εκείνη —της απολύτου παρακμής, τι να λέμε;

Κι ύστερα, ο Χριστιανισμός, ξαφνικά, με τήν απόφασι ενός Βασιλιά, από κατατρεγμένος και καταματωμένος, έγινε ξάφνου κυρίαρχος; Οποιος ισχυρίζεται τέτοια πράγματα, απλώς δεν ξέρει πού πάν τα τέσσερα.

Σκέψου, όλοι αυτοί, οι μάρτυρες, οι Χριστιανοί, απ τήν μία άκρη της Αυτοκρατορίας ως τήν άλλη, ποιοί ήσαν; Οταν ο Μεγας Κωνσταντίνος κατάλαβε ότι η περισσότεροι του στρατού του ήσαν Χριστιανοί, πώς είχαν γίνει; Είμαστε κοντά στους διωγμούς ακόμα και μιλάμε γιά τις λαϊκές μάζες της Αυτοκρατορίας. Και στήν Αλεξάνδρεια και στήν Δαμασκό και στήν Ρώμη και την Αθήνα. Αλλά τι να πούμε - εμείς πού σήμερα παριστάνοντας τους πονηρούς και τους έξυπνους, περιφρονούμε βαθύτατα τόν λαό - τήν μάζα - άντε μετά να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Τότε ή τώρα. Οπότε λίγη θάλασσα, λίγη ποίησι και τ αγόρι μου.

Αυτή είναι η ιστορική διάστασι του θέματος, ούτε η σπουδαιότερη, ούτε αναγκαία. Ούτε καν αναφέρεται παρά μονάχα με τα γνωστά κλισέ. Χωρίς μυαλό και περιεχόμενο. Η αλλη διάστασι, η σημερινή, οι επιδιώξεις και οι σκοποί της επιθέσεως, είναι πολύ σπουδαιότερη.

* * *

1. Ο Χριστιανισμός ήρθε τελικά σε έναν κόσμο παρακμής.

Αυτό είναι ένα επιχείρημα που έθεσα. Απάντησε μόνο ο Σ.: “Είχαν πεθάνει μετά Χριστόν οι αρχαίοι θεοί; Και ο Πλούταρχος, λογουχάρη, τι έκανε; Αν ήταν πια τόσο παρακμασμένη η παλιά θρησκεία, θα έσβηνε με ένα φου, με ένα φύσημα, θεόπνευστο βεβαίως, του πρώτου τυχόντος αυτοκράτορα.”

Απαντώ μ ένα απόσπασμα του Λουκιανού. Ορίστε, η κατάστασι στήν Αθήνα, να ξέρουμε γιατί μιλάμε. Είναι επί του θέματος. Θεών Εκκλησία:

Πές μου Δία, πώς μας κουβαλήθηκαν ο Αττις, ο Κορύβας κι ο Σαβάζιος; Πώς πλάκωσε εκείνος ο Μίθρας, με τήν Τιάρα πού ούτε κάν ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΝ ΜΙΛΑΕΙ; Κι ο Ανουβις, ο σκυλομούρης, πού περνάει γιά Θεός επειδή γαυγίζει; ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΔΙΑ, ν αναφέρω τίς ΜΑΪΜΟΥΔΕΣ καί τούς ΤΡΑΓΟΥΣ πού ήρθαν καί εγκαταστάθηκαν σαν Θεοί στόν δικό μας Ουρανό. ΠΩΣ ΤΟ ΑΝΕΧΕΣΤΕ ΘΕΟΙ ΝΑ ΛΑΤΡΕΥΟΝΤΑΙ (τα ζώα) ΤΟ ΙΔΙΟ Ή ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΣΑΣ; Κι εσύ Δία, πώς ανέχεσε να σου φυτεύουν κέρατα στο κεφάλι;

Η ιστορία είναι γνωστή, οι επιπτώσεις της Ρωμαϊκής κατοχής επίσης, δεν υπάρχει σοβαρός αντίλογος επ αυτών. Από εδώ ξεκινούν όλα. Ο Χριστιανισμός έσωσε τόν Αρχαίο Κόσμο. Ο Χριστιανισμός είναι η συγκεφαλαίωσι και η συνέχεια. Ο Χριστιανισμός έδωσε τις λύσεις καί ανέστησε έναν κόσμο νεκρό. Ο Χριστιανισμός είναι ο αρχαίος κόσμος, η αδιάσπαστη συνέχεια και η φυσική του πορεία.

Να το πώ αλλοιώς. Είναι ο ίδιος, ο Αρχαίος Ελληνικός Κόσμος - ο Χριστιανισμός είναι η τελευταία ίσως μεγάλη επιλογή καί ανακάλυψι του Αρχαίου Κόσμου και η απόφασι της διαχρονικής του πορείας.

* * *

Λένε πώς ο Χριστιανισμός είναι μία ιουδαϊκή αίρεσι, θρησκεία, φιλοσοφία, πές το όπως θέλεις, πού ήρθε και πλάκωσε καί κουκούλωσε και εξαφάνισε τό αρχαίο ελληνικό πνεύμα. Το έγραφαν καί τα βιβλία σου. Δεν είναι αληθινό. Δεν είναι ο Χριστός φορέας μιάς ιουδαϊκής φιλοσοφίας ή μιάς ιουδαϊκής κοσμοθεωρίας. Αυτό το εννοουν σιωπηρώς οι απατεώνες.

Ο Χριστιανισμός ήρθε κι έκατσε στόν Ελληνικό κόσμο, όχι ο ιουδαϊσμός της παλαιάς διαθήκης. Δεν νομίζω ότι υπάρχει σοβαρός άνθρωπος που να ταυτίζει τόν Χριστό με τόν ιουδαϊσμό. Είναι αστείο, αλλά το γεγονός πώς οι Εβραίοι δεν έγιναν Χριστιανοί, δεν σας λέει τίποτα; Και ακόμα μεγαλύτερο αστείο, ανάλογα με τους δικούς μας απατεώνες κι αυτοί από τήν πλευρά τους υποστηρίζουν πώς ο Χριστιανισμός απηχεί τήν ελληνική σκέψι που προσπαθεί να αλλοιώση και να καταστρέψη την ιουδαϊκή. Χα!

Μήτε ο Απόστολος Παύλος, κεντρική μορφή και βασικός υπεύθυνος της Χριστιανικής οικουμενικότητος, είναι φορέας ιουδαϊκών αντιλήψεων καί κοσμοειδώλων. Ειδικά ο Απόστολος Παύλος, Ρωμαίος στήν συνείδησι καί τόν Λόγο, δηλαδή πολίτης με αίσθησι Αυτοκρατορική - όχι ιουδαίος χωρικός.

Αυτό είναι το πρώτο. Οι απατεώνες δηλαδή θα έπρεπε να αποδείξουν τήν σχέσι του Χριστιανισμού με τον παλαιοδιαθητικό ιουδαϊσμό. Υπάρχει αυτή η σχέσι;

Δεύτερο σκέλος της απάτης. Δεν υπάρχει ιουδαϊκό κοσμοείδωλο. Η Ιουδαία την εποχή εκείνη είναι μία μικρή ασήμαντη επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με ποιό τρόπο τα επεισόδια της ιστορίας ενός βασικά αγροτονομαδικού λαού, κατέστησαν θρησκεία όλης της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας; Της Ελληνορωμαϊκής αυτοκρατορίας. Πώς υποχώρησαν οι Πλάτωνες και οι Αριστοτέληδες, ο Δίας, η Αθηνά και οι εσωκοσμικοί λογικοί θεοί σου, στα παραμύθια ενός ασήμαντου μαραγκού - όπως λένε - ηγέτη μιάς ασήμαντης επαναστάσεως, σε ένα ασήμαντο χωριό μιάς τεράστιας Αυτοκρατορίας; Απαντούν οι απατεώνες σε αυτό; Χλωμά και χλεμπονιάρικα.

Ούτε ο Χριστός και ο Χριστιανισμός είναι φορείς ιουδαϊκών κοσμολογιών λοιπόν. Ούτε ποτέ έλαβε χώρα στήν Ελλάδα ή όπου αλλού μάχη ή πόλεμος θρησκευτικός ή φιλοσοφικός μεταξύ Ελληνικού και ιουδαϊκού πνεύματος. Αυτά από την μία πλευρά.

Από τήν άλλη, ναί, ο Χριστός είναι Εβραϊκής καταγωγής και πράγματι η Εκκλησία δέχεται την Παλαιά Διαθήκη στις Διαθήκες της πίστεώς μας. Αυτό όμως είναι άλλο θέμα καί δεν έχει σχέση με κανένα " ιουδαϊκό πνεύμα ". Η Εκκλησία επίσης θεωρεί προ Χριστού Αγίους και αγιογραφεί τόν Πλάτωνα, τόν Σωκράτη και τον Αριστοτέλη. Η Εκκλησία μας, η Ορθόδοξι Ελληνική Εκκλησία, στηρίζει τόν Λόγο της στόν Πλάτωνα καί τόν Αριστοτέλη - οι Πατέρες, ο Μεγας Βασίλειος, εχρησιμοποίησε το λεξιλόγιο και τίς εννοιες του Νεοπλατωνισμού για να εκφράση τα όρια της πίστεώς μας. Πού βλέπετε διαμάχη ή υποχώρησι; Δεν υπάρχει πουθενά, παρα μόνο στις βαριοκεφάλες των απατεώνων.

Το ακριβώς αντίθετο είναι αληθινό, το βεβαιώνει η ιστορία. Ο Χριστιανισμός " έσωσε" τόν Ελληνισμό, τόν έσυρε από τήν ρωμαϊκή παρακμή καί τόν εκτόξευσε στους μέλλοντες αιώνες, μέχρι τις ημέρες μας.

* * *

Μήτε ο Πρόκλος, μήτε ο Σιμπλίκιος συνιστούν ολόκληρο πολιτισμό. Κι εμείς έχουμε τον Ελύτη και τον Σεφέρη και ο ελληνισμός της Αιγύπτου τον Καβάφη, αλλά τι σημαίνει αυτό; να, το τι σημαίνει το αναλύει ο ίδιος ο Καβάφης...

Αλλά μιλάμε για αιώνες. Από την κλασσική αρχαιότητα μέχρι τον Χριστιανισμό μεσολαβούν 500 χρόνια - και η δράση εκατομμυρίων ανθρώπων. Δεν νομίζω πως μπορεί κάποιος, ακόμα και οι ιστορικοί, να συλλάβει όλες τις παραμέτρους τόσο μεγάλων χρονικών περιόδων. Πιστεύω πως μιλώντας γι αυτά τα θέματα, περισσότερο μιλάμε γιά το τώρα και το σήμερα, παρά για τους καιρούς εκείνους. Αλλά αυτό είναι γνωστό. Και υπενθυμίζοντάς το, συνεχίζω ακάθεκτος.

Λοιπόν, την εποχή του Πρόκλου δεν υπάρχει ο αρχαίος κόσμος. Εχει χαθεί οριστικώς αιώνες πριν. Αιώνες πριν έχει καταρρεύσει η οικονομία του, η θρησκεία του, το πολιτικό του σύστημα. Οι πόλεις έχουν διαλυθεί και οι κάτοικοι τους έχουν αλληλοσφαγεί σε εμφυλίους πολέμους.

Κι υστερα ήρθαν οι Ρωμαίοι. Και ο ελληνικός κόσμος κατάντησε δούλος - να στεφανώνει τον Νέρωνα αρματηλάτη και νικητή. Και οι Ρωμαίοι έμειναν εδώ επίσης μερικούς αιώνες.

Την εποχή του Χριστού και του αποστόλου Παύλου, ο αρχαίος ελληνικός κόσμος ήταν ήδη προ καιρού νεκρός. Κι αν τον ανάστησαν κάποιοι ήσαν οι Χριστιανοί - μόνο αυτοί πολέμησαν την σκλαβιά. Εξ ου και το εν τούτω νίκα. Με το σταυρό. Οι εθνικοί τα χαν κάνει προ πολλού πλακάκια με τους κατακτητές - ή δεν ήσαν κατακτητές οι Ρωμαίοι; - και ταξίδευαν στην Ρώμη επιδεικνύοντας την ένδοξη κληρονομιά τους στα γήπεδα, τα στάδια, τα τσίρκα - η ελληνική ατραξιόν.

Μόνο χάρη στους χριστιανούς ο ελληνικός αρχαίος κόσμος αναγεννήθηκε - από βαριές στάχττες - αναμορφώθηκε και με την νέα του μορφή, όχι μόνο έζησε, αλλά δημιούργησε μιά αυτοκρατορία που βάσταξε 1000 χρόνια.

* * *

Τα Φαγιούμ μαρτυράνε ένα κρίκο που σώνεται στην Ανατολή, όχι στην Δύση. Εχει σημασία να το πούμε κι αυτό. Γιατί ανακαλύπτουμε την ομοιότητα, την αναλογία και την συνέχεια εκεί, στα Φαγιούμ και τις αγιογραφίες του Σινά, όχι στις ρωμαϊκές νταμαροκοτρόνες.

Κι αν δεν φτάνουν αυτά για να αποκαλύψουν την συνέχεια, είναι η μουσική - από την αρχαία Ελλάδα, (όρα το απέραντο έργο του Χάλαρη - αγνοείται συστηματικά -) - μέχρι τα ρεμπέτικα. Είναι οι χοροί - όμοιοι με τους αρχαίους χορούς - οι λαϊκοί χοροί ως τα ζειμπέκικα και τα χασάπικα.

Είναι η θρησκευτική έκφρασι - οι αρχαίοι προσευχόντουσαν στην Αφροδίτη, φιλώντας τα τρία δάχτυλα του χεριού τους ενωμένα, αντίχειρα, δείκτη και μέσο - όπως κι εμείς σήμερα - λέμε μαζί « μπουκιά και συγχώριο » - με τις παλίμψηστες ζωγραφιές και τα παλίμψηστα ξωκλήσια - η μιά εικόνα πάνω στην άλλη στον ίδιο τόπο - (ορα τα ξωκλήσια των Κυθήρων που ανακάλυψε ο Κύρου (αρχαιολόγος περιπατητής) - με αρχαίο ιερό των Κρητών (!!!), τόσο παλιό, από την εποχή του Κρητικού εποικισμού.

Δεν είναι μόνο αυτά - είναι κι άλλα - όπως ο τρόπος που κατασκευάζονται τα καίκια - (αυτά που τώρα δίνει η ΕΕ 1 εκατομμυριάκι σε όποιον ψαρά κάνει το καίκι του καυσόξυλα) - οι στάμνες, τα κεντήματα, τα έπιπλα, οι ανεμόμυλοι και οι περιστεριώνες, τα σπίτια - (όρα την μελέτη του Αρη Κωνσταντινίδη, για τα αυθαίρετα των Ελλήνων, όπου αποκαλύπτει τις ομοιότητες με τα αρχαία μέγαρα (!!!)) κλπ κλπ κλπ

Γράφω μόνο για τα υλικά - αυτά που έχουν βάρος και μέγεθος, για να πεισθούν - σιγά! - οι άπιστοι. Και επαναλαμβάνω το ερώτημα και την απάντησι. Αυτά όλα - κι άλλα τόσα, όχι ξεχωριστά και ένα ένα όπως τα γραψα εγώ εδώ βιαστικά και πρόχειρα, αλλά όλα μαζί, σαν ένα ενιαίο και αδιάσπαστο γεγονός που ονομάζεται «συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού», σε ποιό χώρο συνέχισαν να ζουν και να αναπτύσωνται, ώστε να τα παρατηρούμε εμείς σήμερα και να ομολογούμε αυτήν την αδιάσπαστη συνέχεια; Στην Ρώμη και τη Δύση; Με τον Καρλομάγνο, τους πειναλέους Σταυροφόρους, τους Πάπες και τον Ρομπέν των Δασών;

Στο Βυζάντιο λοιπόν. Μέσω του Βυζαντίου. Του Χριστιανικού Βυζαντίου. Του Θεοκρατικού Βυζαντίου.

Αυτό δεν αλλάζει παρά μόνο με παραλογισμούς και επιπολαιότητες.

Α. Φαρμάκης

Δίδυμα κείμενα για ομώνυμους πύργους

Ας εξετάσουμε ορισμένα αποσπάσματα από το βιβλίο "Καθαρός Πόλεμος" του Πωλ Βιριλιό, για να δούμε πως μπορούν να φωτίσουν την τωρινή μας κατάσταση. Καταρχήν, “Σε τελική ανάλυση, στόχος του Καθαρού Πολέμου είναι η αναισθησία”. (...) Αναισθησία με ποιά έννοια; Οι αμερικάνοι δεν μιλάνε στην κουλτούρα τους, εκείνη τους μιλάει (όπως προανέφερα, πρόκειται για μια περίεργη αναισθησία, η οποία δρα εν μέσω της πλήρης αποκαλύψεως των πάντων, την ωμή προφάνεια της αλήθειας. Μπορούμε να την σκεφτούμε σωστότερα ως την αναισθησία του καθαρού και παθητικού «θεατή», για να δανειστούμε την ορολογία της “Κοινωνίας του Θεάματος” του Γκυ Ντεμπόρ. Ο θεατής βλέπει τα πάντα αλλά δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για τίποτα).

Και είμαστε σίγουρα «αναίσθητοι», με την έννοια ότι δεν αντιδρούμε (ή δεν συνειδητοποιούμε) στο γεγονός ότι ο τρόπος ζωής μας τα τελευταία πενήντα χρόνια αντιστοιχεί σε ανοικτό πόλεμο μεταξύ ημών και των ανθρώπων που μας παρέχουν φθηνά καταναλωτικά αγαθά ή πληρώνουν το τίμημα για αυτά. Αυτό ισχύει ιδιαιτέρως για τους ανθρώπους της Μέσης Ανατολής, στους οποίους έχει ειπωθεί, πάνω κάτω: “Θα υποφέρετε την αδικία και την ντροπή της εγκαθίδρισης ενός στρατιωτικού κράτους (Ισραήλ) στην περιοχή σας, υπό την αιγίδα της Δύσης. Θα υποφέρετε και θα ζείτε στην φτώχεια, εν αντιθέσει με τους ηγέτες σας, οι οποίοι θα σας διοικούν επειδή εμείς τους διαλέγουμε. Σε αντάλλαγμα θα μας δίνετε φθηνό πετρέλαιο ώστε η Τζένεραλ Μότορς και οι μεγάλες πετρελαϊκές να συνεχίσουν να κερδοφορούν, οι αμερικάνοι να μπορούν να οδηγούν ό,τι σιδερένιο τέρας επιθυμούν, και τα προάστια μας να συνεχίσουν να οργανώνονται με βάση την αρχή "Μπές στ' αμάξι ή κάτσε σπίτι".”

(...) Αν επιμένουμε στον τρόπο ζωής που η καταναλωτική κουλτούρα, το διεθνές κεφάλαιο και ο στρατός μας παρέχουν, θα πρέπει να δεχθούμε ως τίμημα αυτών των προνομίων το ότι μια μεγάλη μερίδα του υπόλοιπου κόσμου θα μας θεωρεί κάτι ανάμεσα σε σατανάδες και ιμπεριαλιστές (όχι πολύ μεγάλη διαφορά). Θα πρέπει να επωμιστούμε επίσης το περιοδικό καθήκον να ρίχνουμε που και που μερικές βόμβες, σκοτώνοντας έτσι και μερικούς πολίτες, πχ. «κατα λάθος» ανατινάζοντας κάποιο νοσοκομείο στο Σουδάν, δηλαδή να έχουμε τους εκλεγμένους ηγέτες μας να δρουν ως κρατικοί τρομοκράτες. Και θα πρέπει επίσης να στέλνουμε τους φαντάρους μας να σκοτώνονται σε διεθνείς αποστολές για την διατήρηση των προνομίων μας. (...)

Είναι νομίζω ξεκάθαρο ότι τείνουμε προς αυτή ακριβώς την επιλογή, ακόμα και αν η απόφαση μας είναι «υποσυνείδητη» —δηλαδή μη υποκείμενη σε υπεύθυνη ηθική κρίση. Αλλά ακόμα και να φέρναμε το ζήτημα στο προσκήνιο, αν δηλαδή βλέπαμε την αλήθεια και αντιμετωπίζαμε τις πραγματικές συνέπειες των επιλογών μας, φοβάμαι ότι η απάντηση μας θα ήταν: “Δέχομαι τις προυποθέσεις του Καθαρού Πολέμου. Κατανοώ ότι η διατήρηση των προνομίων μου εξαρτάται από την δυστυχία των άλλων και δέχομαι να υπόκειμαι στην περιστασιακή τρομοκρατική επίθεση και στην ακόλουθη στρατιωτική επιτήρηση για να διατηρήσω αυτά τα προνόμια.”

Κέρτις Ουάιτ, The Middle Mind, Penguin Books.

Κι από τις θεωρίες και τα βιβλία -που κατά βάσι τα περιφρονώ - προτιμώ να βλέπω και ν ακούω την γνώμη των ανθρώπων - την πηγή δηλαδή. Σήμερα (σημ: μετά την πτώση των διδύμων πύργων) συζήτησα σε λίστες και πίνακες συζητήσεων ώρες πολλές με αμερικανούς. Η κατάστασί τους είναι τραγική.

Κατ αρχάς να πω ότι τους πάω κατά την έκφρασι του Χριστοδούλου. Είναι απλοί, συναισθηματικοί, εξωστρεφείς, έξυπνοι, - παρα τα αφελώς λεγόμενα - και αγαπούν την ελευθερία, αναγνωρίζουν την γενναιότητα, εκτιμούν την αυτοθυσία και την προσφορά, παραμένουν βαθύτατα δημοκρατικοί. Επίσης είναι ειλικρινείς.

Λοιπόν, είναι αδύνατον να αντιληφθούν τα αίτια του κακού που τούς βρήκε - το οποίο είναι όντως μεγάλο - ενας στιγμιαίος πόλεμος με αμέτρητα, χιλιάδες θύματα. Πριν απ όλα, σημειολογικώς, κατάλαβα: αισθάνονται ευνουχισμένοι. Οι δίδυμοι πύργοι ψηλοί μέχρι τα σύννεφα με 50.000 εργαζομένους - ειρωνία: σώθηκαν μόνο οι καπνιστές που είχαν βγει από το κτίριο για μιά κλεφτή τζούρα - στην πραγματικότητα των συμβόλων ήσαν οι όρχεις της υπερδύναμις, όρχεις και πέη τεχνολογίας και οικονομίας ταυτόχρονα. Τα σήμαντρα της επιτυχίας αλά αμερικάνα - οι πύργοι της Βαβέλ. Και τους τα κόψανε σύρριζα. Θα τους ξαναχτίσουμε πιό ψηλούς, είπε ο Μπούσης - ξέρει τι λέει κι αισθάνεται τον συμβολισμό.

Επί της ουσίας: δεκάδες οι ελληνικές συζητήσεις και σ όλες και απ όλους ακούω τήν εξής απίθανη μπαρούφα: “Οι Αμερικανοί - ο λαός - πρέπει να αντιληφθή τις αιτίες - και η κύρια αιτία είναι η πολιτική των κυβερνήσεών του.”. Με άλλα λόγια - οι Αμερικανοί είναι ηλίθιοι.

Δεν είναι. Γνωρίζουν πολύ καλά τι κάνουν. Γνωρίζουν την βαρβαρότητα, το μίσος, την τυφλή βία. Βλέπουν τα βομβαρδισμένα σχολεία στην Γιουγκοσλαβία τρώγοντας ποπκόρν - όμως καταλαβαίνουν. Και κυριολεκτικά μισούν όποιον αποκαλύπτει την αναλογία - η οποία είναι ταυτόχρονα και η ιστορική τους μνήμη. Αναγνωρίζουν με άλλα λόγια, στις πράξεις και τα έργα των τρομοκρατών, τις δικές τους πράξεις και τα δικά τους έργα και τρομοκρατούνται. Δεν είναι αφελείς, ούτε αθώοι.

Παριστάνουν μόνο τους αφελείς και τους αθώους - γιατί μόνο έτσι μπορούν να επιζήσουν. Το φράγμα της τεχνολογίας που τους χωρίζει από την ανθρωποφαγική αγριότητα είναι λεπτό σαν ρυζόχαρτο - το ξέρουν κι αυτό. Στα κινηματογραφικά έργα τους, την ώρα που το τέρας κυνηγάει τον ήρωα, την ώρα εκείνη το αυτοκίνητο δεν παίρνει μπροστά, το ηλεκτρικό δεν ανάβει - οταν πλησιάζει το σκοτάδι η τεχνολογία τους εγκαταλείπει.

Γι αυτό και η απάντησί τους θα ναι τρομερή, βίαιη, τυφλή - δεν μπορούν να κάνουν αλλοιώς. Αν δεν απαντήσουν έτσι, θα διαλυθούν - κι αυτό ισχύει για όλον τον δυτικό κόσμο.

Η διαπίστωση αυτή είναι ένα μόνιμο και σταθερό μοτίβο στις τέχνες τους - την ζωγραφική, το μυθιστόρημα, τον κινηματογράφο.

Δεν μου έκανε λοιπόν μεγάλη εντύπωσι όταν διαπίστωσα στις σημερινές συζητήσεις μου, πως ακόμα και οι πιό μορφωμένοι και καλλιεργημένοι απ αυτούς, κατά βάθος πιστεύουν στην ανωτερότητά τους, στο πρωτείο τους έναντι όλων των άλλων ανθρώπων της γης - και συνακόλουθα, οι τρομοκράτες δρούν από φθόνο και μίσος. Φθόνο για τις επιτυχίες τους, τα καλά τους, τις ελευθερίες τους, τα αγαθά τους, τις γυναικάρες τους, τα γρήγορα αμάξια τους. Για όλα αυτά δηλαδή που χρησιμεύουν στους ίδιους σαν προσωπεία, πίσω από τα οποία κρύβουν την δική τους βαρβαρότητα που συνεχώς τους απειλεί.

Οσο για τους τρομοκράτες. Μπορεί να χουν όλα τα δίκαια με το μέρος τους, ο καθένας με 70 νεκρούς στην οικογένειά του, να βρίσκονται εν βρασμώ ψυχής, απελπισμένοι, σε αδιέξοδο, κατατρεγμένοι και σφαγμένοι - συμφωνώ σ όλα. Ομως δεν πας σε αντίποινα να σφάξης την οικογένεια του ενόχου - την γυναίκα, την πεθερά και τα παιδιά του όπως κάνανε αυτοί. Κτηνωδία σκέτη.

Το έκαναν πρώτοι τα σημερινά θύματα και στην νιοστή ακούω την απάντησι. Χαίρω πολύ. Να που γίναμε ίδιοι κι όμοιοι.

Α. Φαρμάκης

Μάζα και ιστορία

Ο κόσμος δέν έχει συνείδησι, αξίες, λόγο, μυαλό, αλλά παρασύρεται, εκμαυλίζεται, αφελώς εμπιστεύεται ‐ γενικά μ ένα λόγο, ο κόσμος είναι χαζός καί μαλάκας κι εγώ ξέρω τό καλό του αλλά δέν μ ακούνε.

Κοινός τόπος αλλά πούθε προκύπτει τέτοιο πράγμα; Είναι μιά εύκολη χαζομάρα γιά να εξηγήση αυτά πού δέν μπορούμε να εξηγήσουμε μόνοι μας, ή δέν μπορεί η επιστήμη πού υπηρετούμε. Είναι τερατώδης ο ισχυρισμός τού ηλιθίου λαού. Εχει καί αριστερή προέλευσι ‐ όμως γνωρίζω πώς οι περισσότεροι τόν χρησιμοποιούν περισσότερο σάν μιά βολική λύσι. Δεν το πιστεύουν αληθινά ‐ αν το πίστευαν,αυτό θά αρκούσε να τούς μετατρέψη σε νεοταξικά μαλάκια.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι τόν ισχυρισμό αυτόν τόν χρησιμοποιούμε πάντα σε χρόνο παρόντα ‐ ποτέ στήν Ιστορία. Γιατί εκεί, στά γεγονότα τού παρελθόντος, δέν εχουμε λόγο, ότι έγινε έγινε, ο εγωισμός λείπει οπότε αναζητούμε αιτίες φανερές καί κρυφές ώστε να λύσουμε τόν ιστορικό γρίφο. Ο λαός, τό μεγαλύτερο τμήμα του, αγαπούσε και τραγουδούσε τόν Μεταξά, ο ίδιος λαός δημιούργησε τό έπος του 40 καί τήν Εθνική Αντίστασι. Δεν ήταν χαζός καί ξύπνησε. Και τέτοια παραδείγματα έχουμε από 300 ο καθένας όπου φαίνεται τουλάχιστον η επιπολαιότητα τού ισχυρισμού. Νομίζω πώς έτσι πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα τού καιρού μας, σάν παλιά ιστορία, πού τήν κοιτάμε από μακρυά καί προσπαθούμε να τήν κατανοήσουμε.

- . -

Να πάω σε άλλα ερωτήματα, παλαιότερα, γνωστά, τα οποία έχουμε συζητήσει, καί τά οποία απάντησι δέν εχουν ‐ αν είσαι δηλαδή οπαδός της νεοληθικής ιστορίας, οπαδός της νεοταξικής αριστεράς; Ολη η ιστορία των τελευταίων 30 χρόνων, από τήν μεταπολίτευσι μέχρι σήμερα, αποτελεί ένα παράδοξο, δημιουργεί μία απορία δίχως απάντησι, μέσα στήν οποία πνίγονται οι πάντες. Ο σχηματισμός καί η άνοδος του ΠΑΣΟΚ, η καταδίκη της δεξιάς, η στάσι μας στό Σερβικό, στό Σκοπιανό, ο αντιαμερικανισμός καί οι ταυτότητες, η ορθοδοξία καί το κράτος, ο Σημίτης, τό Χρηματιστήριο καί η Οικονομία, η Ευρώπη καί η σχέσι μας με τήν Τουρκία, όλα όσα έχουν καθορίσει καί καθορίζουν την ζωή μας καί τίς πράξεις μας, όλα μένουν άγνωστα καί θαμπά καί πάντως ανεξήγητα. Γιά τούς νεοληθικούς της νέας λήθης, αριστερούς καί όχι.

Η μόνη εξήγησι, τήν οποία έχω διαβάσει εκατοντάδες φορές, από αρθρογράφους , καθηγητές, συγγραφείς καί πολιτικούς όλων των αποχρώσεων ‐ από τό μαύρο μέχρι τό βαθύ κόκκινο: Ο λαός είναι ηλίθιος. Βλάκας. Τόν οδηγούν τα ενστικτα, το χρήμα καί η τηλεόρασι.

Οπως φαίνεται, οι περισσότεροι, εχουν συλλάβει τήν πραγματικότητα έτσι ‐ μία αδρανής ύλη πού τυγχάνει να αναπνέη, να τρώη καί να κάνη παιδιά‐ καί οι ίδιοι καί οι όμοιοί τους, να κρατάνε τό φανάρι, οδηγοί καί πρωτοπόροι, τά πάμφωτα όντα της αληθινής συνείδησις του ανθρώπου, αβαταρ καί στάλκερ. Ανατριχιαστική, πραγματικά φασιστική, νεοταξική καί απάνθρωπη στάσι καί ιδέα.

Αυτή τα ανιστόρητα και ακατανόητα αντιλαϊκά ιδεολογήματα ‐ μάζες πού οδηγούνται σαν πρόβατα, κατασκευαστές εννοιών και χειριστές συνειδήσεων κλπ ‐ δεν προέρχονται παρά από τήν μεγάλη ιδέα πού τρέφουν οι περισσότεροι διανοούμενοι γιά τήν αφεντομουτσουνάρα τους. Η επανάστασι τού εγώ, πού συλλαμβάνεται ως ατομικότητα και η ατομικότητα ως προϋπόθεσι ελευθερίας. Ενα εκατομμύριο άνθρωποι στό χωράφι καί ο εφευρέτης του έθνους στό ύψωμα να τούς χειραγωγή. Και ψυχολογία της μάζας ‐ ανύπαρκτη έννοια ‐ (άκου μάζας!) ‐ πού υπακούει σε μία ακαθόριστη συναισθηματική ανάγκη!

Πώ πώ, πόσο τρομερό θα ναι, όλοι αυτοί, (πού χουν χάψει όλες τις παράλογες και πρωτόγονες αυτές θεωρίες του 19ου αιώνος) να υπάρχουν και να ζουν μέσα στίς ζωώδεις μάζες των προβάτων, πού μόνο το συναίσθημα τις οδηγεί, στα τυφλά, πού άγονται καί φέρονται από ανύπαρκτες έννοιες... το να πώ, τους θαυμάζω για το κουράγιο τους. Καλή δύναμι να χουν, να μας ελευθερώσουν.

- . -

Αλλωστε όλοι σχεδόν ‐αρχίζοντας από τόν Πλάτωνα‐ έτσι τό βλέπουν τό πράγμα ‐ είναι ο λαός, ο κόσμος, η μάζα, πού χει λειψή συνείδησι, πού δεν ξέρει πού πάει η τύφλα του, πού άγεται καί φέρεται από τούς αρχηγούς καί τούς συνειδητοποιούς, τούς φωταδιστές π΄ανάβουν λάμπες στού κόσμου τα σκοτάδια. Από τόν Πλάτωνα, μέχρι τόν Λένιν. Οι κοινωνικές επιστήμες, η ερμηνεία της Ιστορίας, η κοινωνιολογία, η πολιτικές θεωρίες, η οικονομικές, στηρίζονται όλες σ' αυτήν τήν αρχή, προϋποθέτουν τήν άβουλη μάζα, ολόκληρα θεωρητικά μεγαθήρια είναι κτισμένα πάνω της. Οπότε, τι λέμε εμείς;

Λέμε, γιατί δεν τα λέγω μονάχος κι απ τό μυαλό μου. Πώς οι απόψεις αυτές, είναι τόσο αρχαίες, όσο η καταπίεσι της γυναίκας, η εφεύρεσι του τροχού καί της ομπρέλας. Είναι απόψεις εξουσιαστικές, απόψεις πού έχουν εφευρεθεί με ένα μόνο σκοπό. Να επιβεβαιώσουν τόν διαχωρισμό της ύλης ‐ πού την αντιπροσωπεύει η μάζα, ο λαός ‐ από τό πνεύμα ‐ πού ναι οι διανοούμενοι, οι φωταδιστές και οι συνειδητοποιοί.

Ο Ράσσελ έγραφε κάπου πώς πρίν από τήν ύλη καί τό πνεύμα, η γη ήταν πλασμένη από τόν κοινό τους πρόγονο,‐ πώς να ονομάσω αυτήν τήν μυστήρια ουσία, υλόπνευμα ‐ ή πνευμύλη. Αυτήν επικαλούνται οι Χριστιανοί γι αυτό προσεύχονται στήν ενότητα του παντός. Αυτήν επικαλούνται όλες οι ουτοπίες πού έπλασε ο άνθρωπος ‐ από τίς αρχαίες, ως τις σύγχρονες, την πολιτεία τού Ηλιου καί τήν νέα Ατλαντίδα.

- . -

Από τήν μιά μεριά είναι ο κόσμος ‐ οι ξυλουργοί, οι άνεργοι, οι υπάλληλοι, οι τσαγκάρηδες, οι κλειδαράδες, οι αγρότες, οι κομμωτές, οι εργάτες, οι φραγκοράφτες, οι πεταλωτές, οι καρβουνιάρηδες, οι υδραυλικοί, οι εξημερωτές αγρίων θηρίων, οι μπογιατζήδες, οι πωλητές, οι φασονάδες, οι ρουμστουλεντάδες, οι ημι ονηγοί , οι περι πτεράδες, οι γανωτές, οι παλιατζήδες, οι ιστολόγοι ‐ εμείς δηλαδή ‐,

...κι από τήν άλλη αυτοί πού ξεχωρίζουν, πού διαχωρίζουν τήν θέσι τους, και αφ εαυτών υπερυψούνται υπέρ πάντων των συνανθρώπων. Οι κουλτουριάρηδες πού κάθε τόσο πιάνουν τού Πάπα τήν Γνώσι ουρλιάζοντας να τα, τα βρήκα όλα, ΕΓΩ, οι κάθε λογής εξουσίες, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές, φανταστικές,‐οι άνθρωποι της εξουσίας καί τού πλούτου ‐οι καλλιτέχνες, ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφοι, γλύπτες, χορευτές, σκηνοθέτες ‐ οι οποίοι τάχα έχουν απ ευθείας σύνδεσι μέ τούς 7 μυστικούς Ουρανούς ‐ μόνο αυτοί καί κανένας άλλος, ‐οι επιστήμονες, καθηγητές, ερευνητές, πανεπιστημιακοί, πού γνωρίζουν τάχα τα έγκατα της γής διότι αυτοί μόνο αυτοί ανακάλυψαν καί διαθέτουν το κατάλληλο φτυάρι, ‐οι διάφορες πνευματικές ηγεσίες, οι διάσημοι, οι ταλαντούχοι, κλπ κλπ.

Οι πρώτοι παράγουν πολιτισμό καί ιστορία, η γη γυρνάει γιά χάρη τους κι άς είναι άσημοι, ταπεινοί, άγνωστοι, αγράμματοι. Αυτοί είναι ο πλούτος, τό άλας της γης, τα χρώματα καί οι φωνές του κόσμου, η αιτία καί τό αποτέλεσμα της φυσικής εξελίξεως τού ανθρώπου. Οι δεύτεροι είναι οι διαχειριστές κάθε λογής εξουσίας, άχρηστοι, σκέτο βάρος, ανίκανοι να ζήσουν μόνοι τους, άτομα σκέτα χωρίς κέντρο, περιστρέφονται γύρω από τόν εαυτό τους και προκαλούν όλη τήν ζημιά.

Αν κάποιος ανήκει στήν δεύτερη ομάδα, τήν έβαψε. Μόνο ένα είναι το αντίδοτο καί μία η σωτηρία. Να παραδεχτεί αληθώς καί βαθύτατα εντός του κι ύστερα κι απ έξω του, πώς ΟΛΟΙ οι άνθρωποι είναι τόσο μεγάλα θαύματα όσο κι ο ίδιος, πώς ΟΛΟΙ αξίζουν κι έχουν εκ φύσεως καί εκ Θεού εξουσία ‐ καί ΟΛΟΙ πρέπει να δέχονται τήν υποταγή ‐ πώς ΟΛΟΙ έχουν ταλέντα καί χαρίσματα, συνείδησι καί γνώσι , πώς ΟΛΟΙ ανεξαιρέτως, είναι οι ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ ‐ καί τέλος πώς οι ίδιοι, θ αλλάξουν πλέον ρότα και θα μετατραπούν σέ μάρτυρες αυτής ακριβώς της αλήθειας.

Α. Φαρμάκης

Press-GR

Δηλαδή αυτό το μπλόγκ είναι το φως της αποκαλύψεως και σιωπή το κλείσιμό του;

Καταγγελτική δημοσιογραφία χωρίς υπογραφή - ανώνυμη - είναι εκβιασμός.

Μπορείς να γράφης ανωνύμως μυθιστορήματα, εξισώσεις, όνειρα, συνταγές - αλλά δεν μπορείς να καταγγέλης και να αποκαλύπτης. Οποιος θέλει να το κάνη να υπογράφη. Να πληρώνη και το τίμημα των πράξεών του. Για να μην νικήσουνε στο τέλος οι δειλοί.

Ο λόγος προϋποθέτει το πρόσωπο.

Την ημέρα των Φώτων γράψανε καταγγελτικώς την εξής είδησι: “ο δήμαρχος χάϊδεψε ερωτικά τον γυμνό κολυμβητή που έπιασε τον σταυρό”.

Η ξεφτίλα των εννοιών του λόγου και της ελευθερίας ειναι χειρότερο κακό από την απαγόρευσι τους.

Ασχέτως της υποθέσεως αυτής - ο κάθε συκοφάντης μπορεί να γράφη ανωνύμως στο διαδίκτυο ότι θέλει - και αν τον απαγορεύση ο θιγόμενος θα φωνάζουμε όλοι κατά της λογοκρισίας και ζήτω το ελεύθερο ιντερνέτ; Αυτά είναι τρελλά πράγματα.

Ο λόγος καλεί την ύλη - την δημιουργεί, την δείχνει, την ονομάζει και την αλλάζει. Χωρίς αυτή την μαγική ιδιότητα μένει θόρυβος - ροχαλητό και κομπρεσέρ.

Αυτοί θέλουνε τον λόγο ουδέτερο - χωρίς ιδιότητες. Αν όλα μένουν χωρις αντίδρασι - αν παύσει ο λόγος να συγκινεί, να αγγίζει, να τσαντίζει - θα μείνουνε οι λέξεις χωρίς κανένα νόημα.

Δεν αμφιβάλω ότι αυτό επιδιώκουν. Θα ζούμε με σήματα.

Ποιός αποφασίζει το περιεχόμενο της ελευθερίας, της τιμής - της δικαιοσύνης;

Φυσικά οι φύλακες θα χρησιμοποιήσουνε την δική μας απαγόρευσι για να απαγορεύσουνε τις αληθινές φωνές. Απάντηση σε αυτό είναι το: όλα επιτρέπονται, τίποτα δεν απαγορεύεται —ώστε και εσείς φύλακες έτσι δεν θα βρείτε ευκαιρία λογοκρισίας;

Πολύ ρηχό δεν σας φαίνεται αυτό το πάνδημο επιχείρημα - και αγαπητό στην αριστερά, δυστυχώς;

Ρηχό για δύο λόγους.

Πρώτος λόγος - η σύγχυσι. Ολα - ψεύδη και αλήθειες, γεγονότα και απάτες, συμβάντα και παραμύθια σε ένα καζάνι - σε ένα διαδίκτυο. Αποτέλεσμα είναι αυτό: το διάβασα στο ιντερνέτ σημαίνει το άκουσα στο ράδιο αρβύλα. Τα ίδια παντού - ακόμα και στις επιστημονικές ανακοινώσεις. Αντε να βρης άκρη - και αυτό βολεύει τους φύλακες.

Δεύτερος λόγος - η πραγματική λογοκρισια. Σήμερα οι φύλακες λογοκρίνουνε όχι με την απαγόρευσι αλλά με την διαστρέβλωσι. Είμαι αριστερός λέγει ο Τσίπρας, ο Ιός, η Παπαρήγα και ο Τριανταφυλλόπουλος. Ζήτω ο ελεύθερος λόγος στο Διαδίκτυο, φωνάζουνε οι επαναστάτες, οι πράκτορες, οι υπάλληλοι του Σόρος και το Νάτο.

Πιστεύω ακράδαντα ότι ο αγώνας για την αποκατάστασι των λέξεων - αυτό είναι που μας φυλάει από τους φύλακες. Να, αυτό είναι αληθινό, αυτό είναι ψεύδος. Αυτοί γράφουνε την αλήθεια, εκείνοι είναι απατεώνες και εκβιαστές.

Δεν διαφωνούμε σε κάτι. Παρά μόνο σε αυτό. Αξίζει ακόμα και το ψεύδος υπερασπίσεως - και κυρίως - το ψεύδος είναι λόγος;

Εγώ λέω δεν είναι. Ο Λόγος είναι λόγος αληθείας - ακόμα και αν είναι ο κοινός λόγος του Ηρακλείτου: του λόγου δε εόντος ξυνού ζώιουσιν οι πολλοί ως ιδίαν έχοντες φρόνησιν.

Ο κοινός λόγος δεν είναι ατομικό παραλήρημα - ούτε ατομική πεποίθησι ή δοξασία.

Παράδειγμα. Αξίζουνε υπερασπίσεως - αποτελούνε λόγο τα κείμενα που προπαγανδίζουνε - ψευδείς θεραπείες θανασίμων ασθενειών; Εγώ ξαναλέω - δεν αξίζουνε, δεν αποτελούνε κοινό λόγο.

Μας έλαχε να ζούμε σε εποχή παρακμής - και συγχύσεως. Ο λόγος έπαψε να είναι κοινός. Υπερασπίζεσθε ακόμα και τα ψεύδη - τις απάτες και τις ονομάζετε λόγο - ζητάτε δε την απόλυτη ελευθερία του λόγου αυτού. Δηλαδή ζητάτε την ελευθερία του ατόμου. Ε, λοιπόν, αυτήν κανείς δεν την απαγορεύει. Την διαθέτουμε όλοι.

Εκείνο το κοινό του λόγου είναι που απαγορεύεται.

Επειδή προϋποθέτει την αλήθεια.

Α. Φαρ

Εδώ σε θέλω κάβουρα...

Δέξου ποιος είσαι
Το ποίημα
Μην το καταποντίζεις στα βαθιά πλατάνια
Θρέψε το με το χώμα και το βράχο που έχεις
Τα περισσότερα-
σκάψε στον ίδιο τόπο να τα βρεις

Τρία κρυφά ποιήματα 1966 - Γιώργος Σεφέρης

Αλλος γεννιέται γυναίκα, δεν τόν ρώτησε κανείς, γυναίκα γεννήθηκε - δεν είναι ούτε καλο, ούτε κακό αυτό - έτσι έτυχε και
η ολοκλήρωσί της είναι να κάνη παιδιά - ή ό,τι τέλος πάντων αποφασίσει η ίδια. Μπορεί να μήν της αρέσει που ναι γυναίκα όμως πρέπει να τό δεχτή και να καταλάβη αυτο: πώς μήτε καλό είναι μήτε κακό παρά μόνο είναι αυτό που θα τό κάνη η ίδια να είναι.

Αλλος γεννήθηκε αμερικανός βλάχος από τό τέξας - μπορεί να μην του αρέσει, αλλά έτυχε.

Υπάρχουν άλλωστε και πιό δύσκολα πράγματα. Μπορεί π.χ να γεννηθής μογκολάκι, με τρισωμία 21, τυφλός ή κωφάλαλος. Δεν το επέλεξες, συμβαίνουν αυτά, έτυχε, είσαι εσύ. Μήτε καλό είναι, μήτε κακό, είναι ζωή, θα γίνουν τόσο καλό ή τόσο κακό όσο εσύ τα κάνεις.

Κι άλλος γεννήθηκε Παλαιστίνιος. Μπορεί να μην του αρέσει, να μισή την γλώσσα του, να θεωρεί τα γαλλικά πιό εύηχα, να μισή τόν Αραφάτ, τόν τόπο του, που ναι μιά ξεραίλα σκέτη, να γουστάρη τόν Καναδά και τό γκαζόν.

Είναι κι αυτό μιά αναπηρία - μογκολάκι ο ένας, Παλαιστίνιος ο άλλος, Ελληνες εμείς - δεν υπάρχει αμφιβολία περί αυτού - οι λέξεις αυτές δηλώνουν πολύ λιγότερα πράγματα από αυτά που είμαστε.

Ομως, κι εκεί κρίνεται ο άνθρωπος, αν εχει κότσια κι αν αξίζει να λέγεται άνθρωπος, δεχόμεθα τήν τύχη, τήν υποχρέωσι, αναγνωρίζουμε τήν ανθρώπινη ατέλεια, και πολεμάμε στήν θέσι που μας έτυχε. Κρίμα, θέλαμε να μασταν αστροναύτες του μέλλοντος, το ίδιο όμως ήθελε κι ο σκλάβος πού σταυρώθηκε δίπλα στόν Σπάρτακο. Αυτό μας έτυχε, μ' αυτό πολεμάμε.

Υπάρχει και η άλλη λύσι. Τα εγκαταλείπουμε όλα, ο σκλάβος πιάνει δουλειά σ ένα μακρινό χωράφι που μαζεύουν παπαρούνες και πεθαίνει σε βαθιά γεράματα στό στρώμα του, ο Παλαιστίνιος γίνεται μανάβης στην Οττάβα, εμείς ανοίγουμε ξενοδοχείο στήν Ρόδο. Ακούμε τις μάχες από μακριά. Νόμιμα όλα αυτά, ωραία, αλλά δεν είναι ανάγκη να τα θεωρητικοποιούμε: η δειλία ήταν πάντα δειλία.

Α. Φαρμάκης

Χριστουγεννιάτικο

Ο Σάντας

Το 1931 η κοκακόλα σχεδίασε αυτόν τόν αϊ Νίκλας που εμείς τόν λέμε αϊ Βασίλη. Τι ναι ο Αϊ Βασίλης; ρωτάνε ενα παιδάκι. "Ενας με κόκκινα πού φέρνει δώρα καί κάνει χο χο χο..."

Η κοκακόλα. Κατανάλωσι ένα δισεκατομμυριάκι μπουκάλια τήν ημέρα. Κι έχει και δικό της αγιο.

Απαράβατη αρχή. Ποτέ δεν πίνουμε κοκακόλα. Την απαγορεύουμε στα παιδιά μας. Απαγορεύουμε τον κοκακολάτο Αϊ Βασίλη πού ναι ο Αϊ Νικόλας. Απαγορεύουμε τα δώρα της πρωτοχρονιάς, - μπαμπάααα θέλω νιντέεντοοοο - την γιορτινή κατανάλωσι.

Δεν πηγαίνουμε βόλτα στα μαγαζιά - να καταλάβουν τα παιδιά τις γιορτές!!! - όπως δεν θα τα πηγαίναμε βόλτα στο νεκροταφείο.

Δώρα; Ασφαλώς. Είναι υπέροχα τα δώρα. Βόλτες στήν φύσι, οικογενειακή θαλπωρή, λόγια αγάπης, ξεχωριστά φαγητά που τα ετοιμάζουμε όλοι μαζύ - όχι δυτικές αηδίες, κοτόπουλα με μπέικον και τα παρόμοια - βιβλία - Παπαδιαμάντης πάντα και αιωνίως - η μαμά χαρίζει τις όμορφες κάλτσες πού πλεξε - και η τηλεόρασι στα σκουπίδια. Και το ραδιόφωνο.

Α. Φαρμάκης

---

Οι ουρές στα ταμεία

Χρειαζόμαστε όλο και περισσότερα χρήματα για ν' αποκτήσουμε όλο και λιγότερα αγαθά. Και χρειαζόμαστε όλο και πιο ισχυρά αγχολυτικά για να κατευνάσουμε όλο και πιο χαμηλές τιμές άγχους. Τέλος, πριν από δέκα περίπου χρόνια είχα προβλέψει πως, στο εξής, θα φροντίζουμε για μιαν όλο και πιο ευδιάκριτη, όλο και πιο παράλογη επίσπευση της χριστουγεννιάτικης φαντασμαγορίας (όντως, τα δέντρα βγαίνουν τώρα στις βιτρίνες από τα μέσα Νοεμβρίου· χριστουγεννιάτικες ταινίες εμφανίζονται στην τηλεόραση από τις 20 του Οκτώβρη...) για να φέρουμε, τάχα, πλησιέστερα ένα γεγονός που η αλήθεια του καταντάει όλο και πιο μακρινή. (...)

Τα κόκκινα γυναικεία εσώρουχα με τη φιγούρα του Ai-Βασίλη τράβηξαν την προσοχή ενός παρουσιαστή της ιδιωτικής τηλεόρασης λες και επρόκειτο για κανένα σκάνδαλο. Απεναντίας, η μαραμένη αυτή χειρονομία εκκοσμίκευσης εικονογραφεί τον κανόνα. Ασημένια βροχή και χιονοθύελλα δωροεπιταγών, κουδουνάκια σε έλκηθρα φορτωμένα με φωτομοντέλα τρίτης κατηγορίας, ιέρειες του lifestyle με φτερά αγγέλων και το ουράνιο θρόισμα των ταμειακών μηχανών των καταστημάτων της οδού Σταδίου, όλ' αυτά έχουν προσλάβει έναν χαρακτήρα όχι απλώς ρωμαϊκό, όπως θα νόμιζε κάποιος αισιόδοξος, αλλά νεκρικό - ένα ύφος ολοκληρωτικά πένθιμο. Η κατήφεια στην ατμόσφαιρα προέρχεται ακριβώς από τη σβέση, την απαλοιφή των ορίων (που είναι πάντοτε τα όρια μεταξύ ιερού και χυδαίου). Ο θάνατος λοιπόν είναι ψυχικός: μυσταγωγία και ξεπούλημα γίνονται συνώνυμα, πορνογραφία και λόγος περί αγάπης συγχωνεύονται μπροστά στη φάτνη με τα ομοιώματα.

Αυτό, σίγουρα, δεν είναι άσχετο με την κατάθλιψη που πυροδοτούν τα Χριστούγεννα στον πυρήνα του ετοιμόρροπου ψυχισμού της λεγόμενης καταναλωτικής κοινωνίας. Μια φορά κι έναν καιρό, είχα την τάση να ερμηνεύω αυτό το συγκεκριμένο σύνδρομο με τη διακύμανση της θλίψης που απέρρεε απ' τις χαμένες ελπίδες: η θλίψη πήγαζε απ' τη ματαίωση, ιδίως των παιδιών αλλά και των ενήλικων, που παρέμεναν ως επί το πλείστον ανώριμοι. (...)

Εν ολίγοις, οι άνθρωποι υποβάλλονταν κάποτε στην ιδέα ενός θαύματος που θα συνέβαινε, λέει, κατά παραγγελίαν, τα Χριστούγεννα και που ακυρωνόταν στο παρά πέντε. Είχαν πιστέψει σε μιαν αλλαγή που θα τη σηματοδοτούσαν τα δώρα και τα χαμόγελα, σε κάποια μυστική υπόσχεση απ' τα παιδικά τους χρόνια η οποία θα πραγματοποιείτο επιτέλους μέσα σε ζεστά, φωτεινά, φιλόξενα, ασφαλή σπίτια, με τη βροχή να χτυπάει τα τζάμια και τις αμέτρητες μίζερες και αδιέξοδες αγωνίες να διαλύονται από τη θέρμη μιας αφυπνισμένης ανταποδοτικότητας και καλοσύνης που είχε λησμονηθεί και που θα επανερχόταν μυστηριωδώς στο προσκήνιο μαζί με τους τάρανδους. Όμως καθώς η προσδοκία δεχόταν τη διάψευση, δεν απέμεναν παρά τα συντρίμμια και ενδεχομένως ένα υπόλειμμα θυμού, ενός θυμού που το πλέγμα των θετικών προσποιήσεων υποχρέωνε να αποσιωπάται και να λιμνάζει. Μπορούσες να μυρίσεις την κακοκεφιά στον αέρα και, τη νύχτα, τα φώτα, στους έρημους δρόμους, ποτέ δεν έφεγγαν με τρόπο περισσότερο μελαγχολικό. Τα εμβλήματα της ευτυχίας, την ώρα που κανένας δεν ήταν ευτυχής απ' την αυθεντικότητα της ύπαρξής του, έμοιαζαν με αλλόκοτα ενθύμια ενός κόσμου που χάθηκε ανεπιστρεπτί. Η αγανάκτηση καιροφυλακτούσε.

Τώρα, η παραδοξότητα αυτή απαιτεί μια προσέγγιση όχι και τόσο αυτονόητη -δεν πρόκειται πλέον για θλίψη αλλά για κατάθλιψη. Διότι οι άνθρωποι δεν συναισθάνονται καν το ηθικό κόστος της στέρησης εκείνου που τους έταξαν και επομένως η λύπη τους παγώνει με τη σειρά της και μετατρέπεται σε αδιαφορία, συν ένα είδος λοξής, δύσθυμης επιθετικότητας όλων προς όλους. Η κατάθλιψη των Χριστουγέννων είναι μια μη συνειδητοποιημένη διαμαρτυρία για το γεγονός ότι δεν υπάρχουν πια γιορτές -παραιτηθήκαμε απ' τη δυνατότητα να γιορτάζουμε άπαξ και πάψαμε να πενθούμε. (...)

Μ' άλλα λόγια, η ζοφερή πρωτοτυπία της δικής μας θυσίας είναι να προσχωρούμε, σαν υπνοβάτες, στην αγέλη των καταναλωτών, των οποίων το έσχατο θρησκευτικό δόγμα είναι ο αυτοματισμός, δηλαδή η απορρόφηση της σκέψης απ' τη συμπεριφορά.

Εδώ εντάσσεται άλλωστε η πανικόβλητη διακίνηση αντικειμένων, αρπαγή, σπατάλη, αντιπαροχή και ανακύκλωση, κινήσεις αμιγώς τελετουργικές και δίχως γλυκύτητα, δίχως την οδυνηρή αλλά ελευθερωτική διείσδυση του ενός βλέμματος στη θέρμη του άλλου, δίχως τη χάρη που επιφύλασσε ο έμμεσος, διαμεσολαβητικός ρόλος του αντικειμένου, το οποίο είναι πλέον ο κυρίαρχος του παιγνιδιού και σήμα κατατεθέν της περιπέτειάς μας εν γένει. Τα δώρα των Μάγων παραχωρούνται με 39 άτοκες δόσεις. Μαγεία και απόσβεση χρέους συγκλίνουν σ' αυτό τον μοναδικό στόχο: η μοντέρνα μαγεία ανήκει στους αριθμούς αποκλειστικά, είναι η ίδια εκείνη στρατηγική που εξωραΐζει τα νομικά ψεγάδια της φορολογικής δήλωσης. Κορυφαία στιγμή της οικονομίας, τα Χριστούγεννα είναι μια ευκαιρία να αποκτήσεις δωρεάν αυτό που έπαψε να αποτελεί δώρο.

Ε. Αρανίτσης